Jökulsárlón - najsłynniejsza islandzka laguna lodowcowa w świetle zorzy polarnej.

Gdzie znajdziesz laguny lodowcowe na Islandii? Które spośród nich są najbardziej zachwycające i czy jakieś są ukryte przed tłumami turystów? Czy zdjęcia wielkich błękitnych jezior wypełnionych odłamkami lodu są prawdziwe czy przerobione? Czytaj dalej, żeby dowiedzieć się wszystkiego o pełnych magii, islandzkich lagunach lodowcowych.



Islandia to kraina niesamowitych i zróżnicowanych krajobrazów. Do części z nich można dotrzeć w łatwy sposób przez cały rok. Odwiedzający podziwiają gejzery, wodospady, wulkany i krajobrazy rozległych pól lawy, z czego każda z tych atrakcji jest równie zachwycająca i piękna. Zapytaj kogokolwiek, kto był na Islandii o to, co podobało mu się najbardziej i najprawdopodobniej odpowie, że była to “ta laguna lodowcowa”.

Jökulsárlón w świetle zachodzącego słońca.

W większości przypadków będzie chodziło im wtedy o Jökulsárlón, lagunę położoną na południowym wschodzie Islandii. Jest to najgłębsze na Islandii jezioro powstałe z wód topniejącego lodowca Breiðamerkurjökull i przez cały rok wypełnione odłamkami lodu odrywającymi się od lodowca. Niektóre z nich wznoszą się na wysokość kilku pięter, a w jego wodach zamieszkuje mnóstwo fok.

To jedno z najczęściej fotografowanych miejsc na Islandii. Przyciąga odwiedzających z drugiego końca świata. Ci, którzy dotrą do tego miejsca, przekonają się, że nawet najlepiej zrobione zdjęcie nie odda tego, co można zobaczyć na własne oczy. Z całą pewnością jest to najlepsze miejsce w kraju - i jedno z najlepszych na świecie - które możesz podziwiać dosłownie godzinami.

Diamentowa plaża to popularne miejsce niedaleko Jökulsárlón.

Mimo swojej popularności, nie jest to jedyna laguna lodowcowa na Islandii. Aż 11% powierzchni wyspy jest pokryte lodem, a w każdym miejscu, gdzie woda znajduje ujście, możesz znaleźć jeziora. Część z nich to raczej mętne i niewielkie zbiorniki, ale niektóre są podobnie pięknie jak ikoniczne Jökulsárlón.

Czym jest laguna lodowcowa?

Laguny lodowcowe to jeziora, które tworzą się u podstawy lodowca, najczęściej przy wycofujących się lodowcach. Cofający się lód pozostawia po sobie wgłębienie w ziemi, które stopniowo wypełnia się wodą na skutek topniejącego lodu. Na Islandii pierwsze laguny lodowcowe zaczęły formować się 10 000 lat temu, pod koniec ostatniej epoki lodowcowej.

Lodowce te są charakterystyczne ze względu na niezwykły kolor - lód w lodowcu jest pełen zanieczyszczeń, które barwią wodę - co sprawia, że jeziora te mogą być bladoniebieskie, ale też zielone czy brunatne. Dość często można znaleźć w nich ogromne bryły lodu, ale zaledwie w kilku jeziorach pływają tak duże, jak w Jökulsárlón.

Liczba lagun lodowcowych na Islandii rośnie, a te, które już istnieją, powiększają się w bardzo szybkim tempie. Pomimo tego, że tworzą w ten sposób wiele atrakcji turystycznych, którymi cieszą się odwiedzający, jest to raczej niepokojący znak tego, co czeka Islandię.

Niektóre góry lodowe są wyższe niż kilkupiętrowe budynki.

Dowodzą one faktu, że lodowce Islandii topnieją w bardzo szybkim tempie; niektóre, jak na przykład Langjökull stopią się całkowicie w ciągu następnych 150 lat. Obecnie Islandia traci około 11 miliardów ton lodu rocznie.

Jökulsárlón to także dobry przykład ilustrujący problem. Laguna powstała dopiero w 1935 roku, jako efekt szybko wzrastającej temperatury (proces ten zaczął się na początku XX wieku) i od tamtego czasu znacznie się rozrosła. W 1975 roku miała zaledwie 8 kilometrów kwadratowych; obecnie zajmuje 18 km² i stale rośnie.

Poniższa grafika pokazuje, jak laguna zmieniła się od 1984 roku.

W ciągu najbliższych lat Jökulsárlón stanie się głębokim i stromym fiordem.

Zmiany klimatyczne są napędzane przez ciężki przemysł, a zanieczyszczenia są głównym powodem tych zmian - jest to efekt, który Islandia odczuwa dużo mocniej niż reszta świata. Temperatura podnosi się tutaj cztery razy szybciej, niż w pozostałych częściach północnej półkuli.

Niestety oznacza to również, że zarówno lodowce, jak i laguny lodowcowe znikną w najbliższej przyszłości; jest to jednak motywacja dla odwiedzających, którzy chcą zobaczyć je, dopóki mają taką okazję. Z uwagi na obszerny rozmiar Jökulsárlón, warto odwiedzić to miejsce właśnie teraz.

W lagunach lodowcowych na fotografów z wyobraźnią czeka wiele okazji do zrobienia świetnych zdjęć.

Pełnię swych możliwości laguna jest w stanie pokazać od maja do października. Możesz wtedy wybrać się w rejs amfibią wśród odłamków lodu, na których leżą foki lub też skorzystać z bardziej personalnej, jednak nieco droższej “Przygody na Zodiaku”.

Jökulsárlón to jeden z głównych celów dwu lub trzydniowych wycieczek zimowych po południowym wybrzeżu, chociaż niektórzy przewoźnicy przygotowali też opcję jednodniową z wyjazdem z Reykjavíku dla tych, którym zależy na czasie.

Jökulsárlón podczas tzw. złotej godziny dla fotografów.

Latem można tu łatwo dojechać wynajętym samochodem. Dojazd ze stolicy zajmuje około 5 godzin, pod warunkiem, że nie zatrzymujesz się zbyt często po drodze; to miejsce jest też na liście części wycieczek zorganizowanych i w wielu pakietach, jak na przykład w czterodniowej zniżkowej letniej wycieczce, która w trakcie czterech dni pozwoli Ci zobaczyć południe i zachód Islandii.

Jökulsárlón nie jest jednak jedyną laguną lodowcową, którą warto odwiedzić na Islandii. Jest także wiele innych, a pięć najciekawszych wymieniamy poniżej.

Laguna lodowcowa Breiðárlón

Piękne zdjęcie Breiðárlón.Autor zdjęcia: Bromr, Wikimedia, Creative Commons.

Laguna Breiðárlón jest schowana tuż przy Jökulsárlón, w wyniku czego często jest pomijana w trakcie podróży. Nie jest tak obszerna jak jej znana sąsiadka, ale z otaczających ją wzgórz roztacza się dużo szerszy widok, zwłaszcza na Breiðamerkurjökull.

Co ciekawe z Breiðarlón można zobaczyć, jak jęzor lodowcowy jest połączony z obszerniejszym lodowcem Vatnajökull - największą pokrywą lodową Europy, która pokrywa aż 8 procent powierzchni Islandii. Skala tego zjawiska jest niesamowita i zachwyca jeszcze bardziej na tle tego pięknego jeziora.

W Breiðarlón nie znajdziesz fok, a góry lodowe nie mają rozmiarów tych, które są w sąsiedniej lagunie, ale to miejsce będzie mniej zatłoczone. To sprawia, że jest idealną lokalizacją dla fotografów, którzy chcą uchwycić niesamowite i unikatowe pejzaże Islandii bez turystów przewijających się cały czas przed obiektywem.

Laguna lodowcowa Fjallsárlón

Mimo, że często się ją pomija, do Fjallsárlón dotrzeć jest niezwykle łatwo.Zdjęcie: Unukorno. Wikimedia, Creative Commons.

Laguna Fjallsárlón łączy się z Breiðárlón krótką rzeką. Podobnie jak poprzednia laguna, także jest pomijana często przez turystów, mimo że znajduje się blisko pozostałych atrakcji południowego wschodu. Fjallsárlón to jednak niesamowite miejsce, w którym w spokoju można podziwiać lodowce, a w środku lata można tu też odbyć jedną z wycieczek zodiakiem, które pozwalają na odkrywanie laguny z innej perspektywy.

Jednak z brzegu również można zachwycać się tym miejscem. Z położonego tuż obok wulkanu Öræfajökull rozciąga się przepiękny widok na lagunę, dzięki czemu można z góry podziwiać przepiękne otoczenie.



Fjallsárlón za dnia, z kilkoma odłamkami lodu.Zdjęcie: Unukorno. Wikimedia, Creative Commons.

Wspomniany wulkan jest szczególnie interesujący. Wybuchł do tej pory dwukrotnie - w wyniku pierwszej erupcji powstało pole lawowe w regionie Öræfasveit - “Pustkowie”. Do tego regionu należy też wiele innych miejsc, na przykład Skaftafell.

Pod względem migrującego ptactwa, Fjallsárlón jest podobne do Jökulsárlón. Najczęściej pojawiają się tutaj wydrzyki i rybitwy popielate, które gniazdują na brzegach podczas letnich miesięcy. W obu lokalizacjach przy obserwacji tych ptaków trzeba być bardzo uważnym, ponieważ oba gatunki (szczególnie rybitwy) są znane z zaciekłości, z jaką bronią gniazd i młodych. Gdy podejdziesz zbyt blisko, stado zaczyna nurkować prosto w twoim kierunku jak w jednej ze scen filmu Alfreda Hitchcocka.

Fjallsárlón to również miejsce, w którym nakręcono teledysk do piosenki “Save yourself” islandzkiego zespołu bluesowego Kaleo, który możesz obejrzeć powyżej. Ten klip pokazuje piękno laguny, ale musisz wiedzieć jedno: zignoruj pokazany tu wzór zachowania i nie wspinał się na kry lodowe.

Takie działania są niesamowicie niebezpieczne i może łatwo skończyć się śmiercią, a nawet, jeśli do tego nie dojdzie, wciąż jest to narażanie islandzkich ratowników na stratę cennego czasu.

Laguna lodowcowa Grænalón

Linia brzegowa Grænalón jest pełna odłamków lodu.Zdjęcie: Éric Lévy.

Grænalón to wyjątkowa islandzka laguna - w przeciwieństwie do reszty nie powiększa się, lecz kurczy, co jest spowodowane cofającym się lodowcem Vatnjökull. Kiedyś miała rozmiary, które obecnie posiada Jökulsárlón, lecz dziś jest dużo mniejsza i znajduje się na krawędzi jęzora lodowcowego Skeiðarárjökull.

Mimo to wypełniona jest odłamkami lodu, podobnie jak laguny wymienione wcześniej. Odłamki te często są wymywane na brzeg podobnie jak te na Diamentowej Plaży leżącej przy Jökulsárlón, co czyni to miejsce świetnym plenerem fotograficznym. 

Wygląda też inaczej w porównaniu do reszty lagun, ponieważ woda jest w niej brunatna, a nie jasnoniebieska. Co więcej, znajduje się daleko od brzegu, na północny zachód od Skaftafell, a z trzech stron otaczają ją lodowce. Wytyczone tu piesze szlaki są idealne dla tych, którzy chcą zanurzyć się w naturze i uciec od tłumów.

Laguna lodowcowa Hvítárvatn

Hvítárvatn jest potężna, ale pływa w niej zaledwie kilka gór lodowych.Zdjęcie: Petr Kraumann. Wikimedia, Creative Commons.

Hvítárvatn to największa i najpiękniejsza laguna przy lodowcu Langjökull, drugim największym lodowcu w Europie. Ma powierzchnię aż 30 kilometrów kwadratowych, a jej głębokość sięga do 84 metrów. Tym samym jest szóstym pod względem wielkości jeziorem na Islandii. Można ją znaleźć na terenie islandzkich wyżyn, gdzie latem bez problemu dojedziesz samochodem z napędem na cztery koła, drogą wyżynną Kjölur lub F35.

W Hvítárvatn nie ma tak wiele brył lodu i nie są tak duże, jak w przypadku pozostałych lagun, ale bardzo często w ciągu roku pojawiają się tu małe odłamki lodu. Jego brak umożliwia odwiedzającym obserwację jęzora lodowcowego, który dostarcza wodę do laguny.

Hvítárvatn to źródło rzeki glacjalnej Hvítá płynącej przez południową część Islandii. Jest to prawdopodobnie najczęściej odwiedzana islandzka rzeka, ponieważ wzdłuż jej biegu leży wodospad Gullfoss, jeden z trzech punktów Golden Circle. Latem ze względu na delikatne prądy i piękne otoczenie, ta rzeka jest także popularna wśród miłośników raftingu. W przeciwieństwie do wycieczki “Bestia Wschodu”, po rzece Hvítá można pływać bez większego doświadczenia, co więcej, jest to atrakcja dla całej rodziny.

Laguna lodowcowa Kaldalón

Pomimo, że jest tu mniej lodu, Kaldalón wciąż jest pięknym zakątkiem Islandii.Zdjęcie: AgainErick. Wikimedia, Creative Commons.

Kaldalón to bardzo wyjątkowa laguna lodowcowa, jedyna z tej listy położona na terenie Fiordów Zachodnich. Tworzący ją lodowiec to Drangajökull. Jest to jedyny lodowiec znajdującym się na północnym zachodzie Islandii, który się nie cofa.



Drangajökull jest rzadko odwiedzany ponieważ znajduje się w oddaleniu od innych atrakcji i można tam dotrzeć jedynie latem i cieplejszą wiosną lub jesienią. Ci, którym się to uda, niemal na pewno będą tam sami, co czyni ten lodowiec idealnym miejscem dla fotografów i miłośników natury.

Kaldalón nabrało bardziej charakteru fiordu niż laguny, ponieważ znacznie się rozrosło, łącząc lodowiec Drangajökull z Ísafjarðardjúp, największym fiordem w regionie. Okazyjnie pojawiają się tu odłamki lodu, które płyną w kierunku oceanu. Najłatwiej dotrzeć tu drogą 635.

Ísafjarðardjúp to największy fiord na terenie Fiordów Zachodnich i Kaldalón łączy go z Drangajökull.Zdjęcie Ísafjarðardjúp. Autor: Salvör Gissurardöttir. Wikimedia, Creative Commons.

dwiedzając tę część Islandii, warto jak najlepiej wykorzystać swój czas, na przykład odwiedzając Rezerwat Przyrody Hornstrandir, region całkowicie opuszczony w 1952 roku. Flora i fauna są tu niezwykle bogate. Każdego lata zieleń eksploduje to z niespotykaną nigdzie indziej mocą, dzięki czemu Hornstrandir jest świetnym miejscem dla pasjonatów przyrody.



Pozostałe laguny lodowcowe

Laguny lodowcowe nie są stałymi formacjami, pojawiają się i znikają zgodnie z ruchami lodowców, które wycofują się i zmieniają swoją pozycję. Regularnie więc pojawiają się nowe, a te które w przeszłości przyciągały wzrok, już nie istnieją. Dobrym pomysłem jest więc porozmawianie z mieszkańcami pobliskich miasteczek, którzy mogą powiedzieć ci, gdzie znajdują się mniej znane laguny.

Laguna lodowcowa widoczna na powyższym filmie nazywa się Hoffell, leży nieopodal miejscowości Höfn. Wie o niej niewiele osób, dzięki czemu można tu łatwo uniknąć tłumów.

Przy Skaftafell także wiele lagun pojawia się i znika - odpowiedzą ci o tym przewodnicy podczas wycieczek po Rezerwacie.



Mapa lagun lodowcowych na Islandii

Żeby pomóc ci znaleźć mniej znane laguny lodowcowe, poniżej zamieszczamy mapę z zaznaczonymi wszystkimi wspomnianymi wcześniej jeziorami. Pamiętaj, że do części z nich można dotrzeć tylko latem i jeśli planujesz jechać tam samodzielnie, sprawdź tę stronę z prognozami pogody i tę z warunkami drogowymi, by upewnić się, że można tam bezpiecznie dojechać.

Czy uważasz że nasz przewodnik po lagunach lodowcowych jest przydatny? Masz jakieś dodatkowe pytania? Może o czymś zapomnieliśmy? Pytaj śmiało lub zostaw swój komentarz i sugestie poniżej.