Poznaj dziką przyrodę i zwierzęta Islandii oraz dowiedz się, jak różne gatunki przystosowały się do wulkanicznych krajobrazów i wymagającego klimatu wyspy. Pomimo ograniczonej roślinności Islandia jest domem dla wielu gatunków zwierząt lądowych, ptaków i zwierząt morskich, które ukształtowały zarówno lokalne ekosystemy, jak i islandzką tożsamość kulturową.
Przed pojawieniem się ludzi jedynym ssakiem lądowym na wyspie był lis polarny, a środowisko naturalne zdominowane było przez ptaki i gatunki morskie. Z czasem wprowadzono kolejne zwierzęta, co doprowadziło do powstania zróżnicowanego świata przyrody, który można obserwować dziś. Wielu odwiedzających poznaje te gatunki podczas wycieczek przyrodniczych, które koncentrują się na konkretnych siedliskach.
Popularne sposoby obserwowania islandzkich zwierząt to wycieczki na obserwację ptaków w pobliżu klifów lęgowych i terenów podmokłych, wycieczki konne na terenach wiejskich oraz rejsy na obserwację wielorybów wzdłuż wybrzeża. Zimą można spróbować psich zaprzęgów przy Myvatn, co pokazuje, że w północnej Islandii wciąż wykorzystuje się zwierzęta pociągowe.
Zrozumienie, gdzie żyją te zwierzęta i jak współdziałają z islandzkim środowiskiem, daje podróżnym cenny kontekst podczas zwiedzania kraju. Czytaj dalej, aby przyjrzeć się z bliska dzikiej przyrodzie Islandii oraz temu, gdzie występują poszczególne gatunki i kiedy najłatwiej je zobaczyć.
Dlaczego możesz zaufać naszym treściom
Guide to Iceland to najbardziej zaufana platforma turystyczna w Islandii, z której co roku korzystają miliony odwiedzających. Wszystkie nasze treści są tworzone i weryfikowane przez lokalnych ekspertów, doskonale znających Islandię. Możesz na nas liczyć w kwestii rzetelnych, aktualnych i wiarygodnych porad podróżniczych.
Najważniejsze informacje
-
Konie islandzkie mają wyjątkowy dodatkowy chód zwany tölt, a także szybszy skeid. Doświadczeni jeźdźcy mogą czasem spróbować ich podczas wycieczek konnych.
-
Renifery w Islandii żyją dziko na wschodzie kraju. Zostały pierwotnie sprowadzone do hodowli, ale nigdy ich nie udomowiono.
-
Zdziczałe norki i króliki, niegdyś sprowadzone dla futer lub wypuszczone jako zwierzęta domowe, dziś świetnie radzą sobie na wolności i stanowią nieoczekiwane wyzwanie dla lokalnych ekosystemów.
-
Maskonury są w Islandii niezwykle pospolite latem — szukaj ich na klifach, wyspach, a nawet podczas krótkich rejsów łodzią z Reykjaviku.
-
Reykjavik Family Park & Zoo to łatwy sposób, by zobaczyć rodzime i hodowlane islandzkie zwierzęta, takie jak lisy polarne, foki, owce i renifery bez opuszczania miasta.
Zwierzęta hodowlane na Islandii
Zdecydowana większość zwierząt, które zobaczysz w Islandii, to zwierzęta hodowlane. W końcu to kraj, który w dużym stopniu opiera się na gospodarstwach.
Choć zwierzęta gospodarskie na pierwszy rzut oka mogą nie wydawać się fascynujące, ich przystosowanie do surowego islandzkiego klimatu oraz rola w historii kraju sprawiły, że stały się kluczowe dla przetrwania ludzi. Te stworzenia wspierały Islandczyków w trudnych czasach, co podkreśla ich znaczenie dla dziedzictwa i stylu życia całego narodu.
Owce islandzkie
Owce islandzkie przez stulecia stanowiły centrum życia Islandii. Pierwsi osadnicy z Norwegii przywieźli je na wyspę, a ich wełna i mięso pomagały ludziom przetrwać surowe warunki. W kraju żyje około 800,000 owiec, czyli ponad dwa razy więcej niż ludzi.
Choć nie są to najbardziej ekscytujące zwierzęta na Islandii, ich rola w historii kraju była ogromna. Za każdym razem, gdy naród przechodził przez poważne kryzysy lub okres gwałtownego rozwoju, zawsze wracał do owiec.
Na przykład erupcja kraterów Lakagigar w 1783 roku była najbardziej śmiercionośną w historii kraju. Zginęło nawet do 25 procent ludności, głównie z powodu głodu wywołanego utratą 80 procent krajowego pogłowia owiec, które padły przez trujące popioły.
Jednocześnie rozwój i industrializacja Islandii podczas I wojny światowej również były związane z owcami. Gdy znaczna część Europy pogrążona była w wojnie, popyt na islandzką wełnę gwałtownie wzrósł. Gospodarczy impuls związany z produktami z owiec w ciągu tych czterech lat odegrał kluczową rolę w kształtowaniu współczesnej Islandii.
Z ich wełny powstają wyroby rękodzielnicze, takie jak islandzki sweter, zwany także „lopapeysą”. Lopapeysa to idealna warstwa odzieży, zapewniająca ciepło i ochronę podczas zimowych wycieczek na Islandii. Aby kupić autentyczną lopapeysę, odwiedź Handknitting Association przy ulicy Skolavordustigur.
Wiele z najlepszych restauracji w Reykjaviku serwuje dania z jagnięciny, która — obok ryb — jest podstawą islandzkiej kuchni. Szczególnie słynna jest narodowa zupa jagnięca, znana na całym świecie ze swojego bogatego, treściwego smaku. Ten wyjątkowy smak islandzkiej jagnięciny ma ciekawą, genezę zakorzenioną w tradycji.
Każdego lata owce są wypuszczane na islandzkie góry, łąki i wyżyny, gdzie swobodnie pasą się na dzikich islandzkich kwiatach i ziołach. Ta dieta nadaje ich mięsu charakterystycznego smaku, zanim trafi ono na stół. W efekcie powstaje aromat ściśle związany z tutejszą ziemią oraz wielowiekowym stylem życia.
- Dowiedz się więcej o islandzkiej kuchni
- Sprawdź 14 dziwnych i wspaniałych cech Islandczyków
Islandzki pies pasterski
Podobnie jak islandzkie zwierzęta hodowlane, islandzkie psy pasterskie wywodzą się z nordyckich ras, które przywieźli na Islandię pierwsi osadnicy setki lat temu. Od tamtej pory były nieocenioną pomocą dla rolników, zaganiania stad i pilnowania gospodarstw.
Jak większość zwierząt sprowadzonych do Islandii, są mniejsze niż ich krewni za granicą. Ze względu na długotrwałą izolację kraju są też bardziej podatne na choroby. Pod koniec XIX wieku ich populacja spadła tak drastycznie, że rasa znalazła się na skraju wyginięcia.
Po wprowadzeniu zakazu wwozu innych ras psów do kraju, a później dzięki szczepieniom i nowoczesnej opiece weterynaryjnej, które uczyniły ten pierwszy krok zbędnym, populacja się odrodziła. Poza rozmiarem islandzkie psy pasterskie mają tę samą puszystą sierść i zakręcone ogony, co wiele innych ras pasterskich.
Podobne jest też ich zachowanie. Psy te są energiczne, wytrzymałe, zwinne i przyjazne, dzięki czemu świetnie sprawdzają się jako towarzysze dla osób, które mają czas i przestrzeń, by zapewnić im odpowiednią dawkę ruchu. Większość islandzkich psów pasterskich żyje na wsi, gdzie mogą wykorzystać swoją energię i instynkt pasterski, pomagając właścicielom.
Koń islandzki
Konie islandzkie to unikalna rasa. Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że różnią się jedynie wzrostem, ponieważ rzadko osiągają więcej niż 150 centymetrów wysokości.
Po kilku minutach w ich towarzystwie staje się jednak jasne, że konie islandzkie są bardziej przyjazne, ciekawskie i inteligentne niż inne konie. Te cechy charakteru sprawiły, że stały się centralnym elementem islandzkiej tożsamości.
Powodem ich wyjątkowego uroku jest pochodzenie. Gdy zasiedlano Islandię, w długiej łodzi mieściło się bardzo niewiele koni, więc wybierano tylko najlepsze osobniki, by zabrać je w podróż.
Ponieważ wielu pierwszych osadników było zamożnymi wodzami, zabierali ze sobą wyłącznie najlepsze sztuki ze swoich stad. Oznaczało to, że po zakończeniu okresu zasiedlania Islandia dysponowała zdrową populacją najbardziej wytrzymałych, najsilniejszych i najinteligentniejszych koni z Norwegii.
Konie islandzkie nie przejmują się szczególnie zimową pogodą w Islandii. Początkowo używano ich niemal wyłącznie do transportu, a czasem także w bitwach między klanami. Z biegiem wieków coraz częściej wykorzystywano je do pracy w gospodarstwach, przez co stały się kluczowe dla przetrwania narodu.
Ci, którzy posiadali konia, mogli podróżować ze wsi do miast i ośrodków handlowych, co dawało im szansę na większy dobrobyt i nowe możliwości. Mieszkańcy bez konia pozostawali odizolowani i przez to biedniejsi.
Wraz z rosnącą popularnością sportów jeździeckich konie islandzkie zasłynęły z czegoś jeszcze — podczas gdy większość ras na świecie ma trzy lub cztery „chody” (sposoby poruszania się, takie jak kłus czy galop), konie islandzkie mają ich pięć.
Konie islandzkie znane są z dwóch unikalnych chodów: płynnego, czterotaktowego töltu oraz szybszego, wyścigowego chodu o nazwie skeid. Tölt jest szczególnie ceniony za niezwykle wygodną jazdę po nierównym terenie, a wiele wycieczek konnych daje doświadczonym jeźdźcom szansę, by spróbować go na własnej skórze.
- Dowiedz się więcej o niezwykłych chodach konia islandzkiego
- Przeczytaj więcej o jeździe konnej na Islandii
Konie islandzkie są popularne w sporcie i do jazdy rekreacyjnej. Zyskały ogromną popularność na zawodach i pokazach jeździeckich dzięki swojemu charakterowi, wyglądowi i wyjątkowym cechom. Obecnie więcej koni islandzkich żyje poza krajem niż w nim samym: około 100,000 za granicą, w porównaniu do 80,000 w Islandii.
Jednak konie, które opuszczą Islandię, nigdy nie mogą do niej wrócić, a inne rasy nie są wpuszczane na wyspę. Ograniczenia te wynikają z faktu, że odizolowana rodzima rasa jest bardzo podatna na choroby, a obca infekcja mogłaby zdziesiątkować całą populację.
Krowy na Islandii
Mniej powszechnym zwierzęciem gospodarskim na Islandii jest krowa, choć kraj ma własną, unikalną rasę. Możesz je wypatrzyć podczas letnich wycieczek objazdowych samochodem lub po prostu wynajmując niedrogi samochód.
Podobnie jak konie, islandzkie bydło zostało przywiezione przez pierwszych osadników z Norwegii i od tamtej pory wykształciło własne cechy. Na przykład są mniejsze niż ich europejscy kuzyni i bardzo podatne na obce choroby.
Niestety, podczas gdy inne cechy koni islandzkich wypadają korzystnie na tle podobnych ras na świecie, w przypadku bydła tak nie jest. Rolniczy Uniwersytet Islandii opublikował badanie, z którego wynika, że szwedzkie krowy produkowałyby więcej mleka przy niższych kosztach, sugerując, że taka zmiana przyniosłaby gospodarce korzyści.
Choć Islandczycy nie są tak emocjonalnie związani z krowami, jak z końmi, pomysł ten spotkał się z oporem.
Przez tysiąc lat islandzkie bydło dostarczało podstawowych produktów mlecznych, z których wiele stało się integralną częścią kultury kraju. Szczególnie znanym przykładem jest islandzki skyr, gęsty serek o konsystencji jogurtu.
Z tego powodu wielu uważa je za zbyt ważne dla islandzkiego dziedzictwa, by z nich zrezygnować. Prawdziwego islandzkiego skyru możesz spróbować w gospodarstwie Erpsstadir w zachodniej Islandii oraz w gospodarstwie Efstidalur na terenie Złotego Kręgu, gdzie możesz także poznać krowy, które produkują mleko do tego tradycyjnego przysmaku.
Islandia rozwija również produkcję wysokiej jakości wołowiny Angus. Aby jej spróbować, odwiedź The Grillmarket w Reykjaviku, gdzie w menu znajdziesz dania z najwyższej jakości mięsa. Oprócz wołowiny Angus restauracja serwuje inne kreatywne potrawy przygotowane z lokalnych składników.
Rodzima dzika przyroda Islandii
Po lekturze tego fragmentu możesz się zastanawiać, jakie zwierzęta są rodzime dla Islandii. Jak już wspomniano, Islandia ma tylko jeden rodzimy gatunek ssaka lądowego. Nie oznacza to jednak, że tutejsza dzika przyroda jest uboga.
W islandzkich morzach i przestworzach żyje niezwykle bogata fauna, która przyciąga turystów z całego świata. To jedno z najlepszych miejsc na świecie na obserwację ptaków, obserwację fok oraz obserwację wielorybów.
Obserwacja wielorybów na Islandii
Subarktyczne wody Islandii, zasilane przez Prąd Zatokowy, są domem dla ponad 20 gatunków wielorybów i delfinów. To jedno z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji wielorybów, szczególnie latem, gdy wielkie walenie migrują tu na żer.
Dzięki szerokiej ofercie rejsów na obserwację wielorybów z łatwością znajdziesz taki, który idealnie odpowiada Twoim zainteresowaniom. Ta branża zmienia sposób, w jaki Islandczycy postrzegają morskie olbrzymy, bo relacje między nimi a ludźmi są historycznie złożone.
Dawni Islandczycy często opisywali wieloryby jako przerażające morskie potwory. Jedna z najsłynniejszych opowieści mówi o czarowniku, który próbował przejąć Islandię, zamieniając się w wieloryba, lecz został odparty przez duchy opiekuńcze na wszystkich czterech wybrzeżach.
Choć w naturalnym środowisku budziły lęk, wieloryby były bardzo cenione, gdy morze wyrzucało je na brzeg. Mięso z takiego znaleziska mogło wyżywić całe społeczności, a olej służył do produkcji świec i oświetlania domów. Słowo „hvalreki” w języku islandzkim oznacza zarówno nieoczekiwany łut szczęścia, jak i wyrzuconego na brzeg wieloryba.
Islandia rozpoczęła komercyjny połów wielorybów pod koniec XIX wieku, później niż większość innych krajów i przez wiele dekad zmagała się z rosnącą presją, by go zakończyć. Komercyjne wielorybnictwo było kilkukrotnie zakazywane i przywracane, w zależności od stanu populacji, nacisków międzynarodowych i lokalnych nastrojów.
Choć dziś wielorybnictwo wciąż jest prowadzone na niewielką skalę, w kraju nieustannie toczy się debata, czy ma ono przyszłość. Pewne jest natomiast, że przyszłość ma obserwacja wielorybów. Rejsy wypływają z portów na terenie całej Islandii, oferując bardzo wysoką szansę zobaczenia tych zwierząt i niezwykłe bogactwo gatunków.
Lisy polarne na Islandii
Zdjęcie: Jonatan Pie
Przed pojawieniem się ludzi lis polarny był jedynym ssakiem lądowym żyjącym w Islandii. Przeszedł po lodzie morskim na wyspę podczas ostatniej epoki lodowcowej, a gdy lód stopniał ponad 10,000 lat temu, został tu uwięziony.
To niezwykle przystosowawcze zwierzęta, które potrafiły przeżyć, żywiąc się jajami, ptakami, bezkręgowcami i jagodami.
Po przybyciu ludzi lisy były intensywnie tępione ze względu na futro oraz w celu ochrony zwierząt hodowlanych. Wraz z rozwojem ferm futrzarskich pierwszy z tych powodów przestał mieć znaczenie, ale właściciele gospodarstw nadal twierdzą, że kontrola populacji jest kluczowa dla ich dochodów.
Choć polowania zaburzyły liczebność lisów, pojawienie się ludzi oznaczało także nowe źródła pożywienia — gryzonie, resztki jedzenia i jagnięta — co pozwoliło gatunkowi przetrwać.
Lisy polarne na Islandii występują w dwóch odmianach: białej i niebieskiej. Białe lisy całkowicie zmieniają futro między porami roku — zimą są śnieżnobiałe a latem brązowo-białe.
Lisy niebieskie nie zmieniają koloru futra, ale ich sierść jaśnieje w ciągu lata, przez co stają się znacznie jaśniejsze, gdy nadchodzi zima. Obie odmiany zagęszczają futro w chłodniejszych miesiącach i tracą je, gdy robi się cieplej.
Lisy polarne można spotkać w całej Islandii, ale najwięcej jest ich na Fiordach Zachodnich. Tam żyją głównie na północy odległego rezerwatu przyrody Hornstrandir. Osoby, które chcą zobaczyć lisa polarnego, mogą wybrać się na 10-godzinną wycieczkę na obserwację lisów polarnych lub nawet 3-dniową wycieczkę z przewodnikiem po Hornstrandir.
Od 2007 roku w miejscowości Sudavik działa Arctic Fox Center. Ośrodek ten przoduje w badaniach nad tym gatunkiem, edukuje na temat zagrożeń i promuje ekoturystykę.
Foki na Islandii
Foki od tysiącleci wykorzystują islandzkie wybrzeża jako miejsce odpoczynku, rozrodu i linienia. Zimne, pełne jedzenia wody i długie odcinki skalistego, niezamieszkanego wybrzeża pozwoliły rozwinąć się tu dużym koloniom, zanim jeszcze pojawili się ludzie.
Ich liczebność i brak lęku przed człowiekiem były błogosławieństwem dla pierwszych osadników. Foki dostarczały ludziom niezbędnych zasobów: od islandzkiej żywności, przez odzież, po olej, który pomagał uczynić wyspę miejscem zdatnym do zamieszkania.
Do XX wieku ich populacje znacznie się zmniejszyły, gdy coraz częściej zabijano je dla mody, a nie z konieczności, ale dziś ich liczebność jest względnie stabilna.
Zdjęcie: Einar Jonnson
Foki są na Islandii wciąż sporadycznie zabijane ze względu na szkody, jakie wyrządzają sprzętowi rybackiemu, oraz przenoszenie nicieni na ryby. Niektóre wciąż są zabijane na prywatnych terenach dla futra. Praktyki te spotykają się z rosnącą krytyką, zwłaszcza od czasu otwarcia Islandzkiego Centrum Fok w miejscowości Hvammstangi.
Islandzkie Centrum Fok poświęcone jest badaniom nad tymi zwierzętami i zwiększaniu świadomości na temat zagrożeń, z jakimi się mierzą. Podczas zwiedzania północnej Islandii możesz odwiedzić jego ciekawą wystawę poświęconą tym uroczym morskim ssakom.
Dwa gatunki fok żyją na islandzkich wybrzeżach na stałe: foka portowa i szara. Występują wokół całej Islandii, ale najlepsze miejsca do ich obserwacji to Fiordy Zachodnie, półwysep Vatnsnes, półwysep Snaefellsnes oraz laguna lodowcowa Jokulsarlon.
Nie są jednak jedynymi gatunkami odwiedzającymi islandzkie wody. Foki grenlandzkie, brodate, kapturowe i obrączkowane pojawiają się tu okazjonalnie, a nawet morsy są czasem widywane na Fiordach Zachodnich. Dawniej żyła tu liczna populacja morsów, ale w XVII wieku została wytępiona.
- Dowiedz się więcej o fokach i obserwacji fok na Islandii
Maskonury na Islandii
Maskonury w większości świata uchodzą za rzadkie i trudne do zobaczenia ptaki, ale na Islandii jest ich mnóstwo. Ich przylot w kwietniu i maju oznacza początek lata, a w wielu częściach kraju można je z bliska obserwować aż do sierpnia.
Około 60 procent światowej populacji maskonura północnoatlantyckiego gniazduje na islandzkich klifach, a liczba par lęgowych sięga milionów.
Ptaki te nie lubią przesiadywać w miejscach, gdzie nie ma innych osobników ich gatunku, więc jeśli zobaczysz jednego maskonura, najpewniej w pobliżu będą setki kolejnych.
Maskonury można podziwiać zarówno z łodzi, jak i z lądu. Ze Starego Portu w Reykjaviku łatwo wskoczyć na godzinny rejs na jedną z dwóch wysp: Lundey i Akurey, położonych w zatoce, gdzie gniazdują tysiące ptaków.
Te niewielkie łodzie mogą podpłynąć bardzo blisko skalistych brzegów, a wiele wycieczek zapewnia lornetki, by lepiej obserwować ptaki. Wiele rejsów na obserwację wielorybów obejmuje także krótki przystanek przy tych wyspach.
Osoby podróżujące na Fiordy Zachodnie nie muszą nawet wsiadać na łódź, by latem zobaczyć maskonury. Klify Latrabjarg, sięgające do 440 metrów wysokości i ciągnące się przez 14 kilometrów, same w sobie robią ogromne wrażenie, ale to bogactwo ptasiego życia sprawia, że ta część kraju naprawdę zapiera dech.
Spacerując wzdłuż krawędzi tych klifów, można podejść do gniazdujących maskonurów niemal na wyciągnięcie ręki. Ptaki te nie boją się ludzi i odlatują dopiero wtedy, gdy ktoś próbuje ich dotknąć. Z tak bliska doskonale widać detale ich kolorowych dziobów.
To jednak nie są jedyne miejsca, w których gniazdują maskonury. Można je spotkać w ogromnych koloniach wokół wysp Westmana, na łuku skalnym Dyrholaey, w Borgarfjordur Eystri oraz na wyspie Grimsey na północy. Wzdłuż południowego wybrzeża można je zobaczyć podczas tej wycieczki do maskonurów na Ingolfshofdi, w pobliżu miasteczka Hofn.
Choć najbardziej zapada w pamięć obserwowanie ich wśród dramatycznych islandzkich krajobrazów, maskonury można też zobaczyć z łodzi w pobliżu regionu stołecznego. Właśnie dlatego ta wycieczka na maskonury z Reykjaviku jest jedną z najpopularniejszych letnich atrakcji na Islandii.
Inne ptaki Islandii
Maskonury są najpopularniejszymi ptakami Islandii, ale ta niewielka wyspa może się pochwalić wieloma innymi gatunkami. Klify Latrabjarg na Fiordach Zachodnich oraz Krysuvikurbjarg na półwyspie Reykjanes są domem dla tysięcy osobników i wielu różnych gatunków, takich jak nurzyki, fulmary, mewy, alki, biegusy i czajki.
Wzdłuż wybrzeży można też spotkać rybitwy popielate i bieliki. Równie duża różnorodność występuje w wodach śródlądowych; samo jezioro Myvatn jest domem dla 14 gatunków kaczek, a także gęsi i łabędzi krzykliwych.
Poza środowiskiem wodnym występuje jeszcze więcej gatunków: sokoły wędrowne, siewki złote, bekasy i pardwy górskie również nazywają tę wyspę swoim domem.
Żadna opowieść o ptakach Islandii nie byłaby jednak pełna bez wspomnienia o kruku. Choć jest to jedno z najbardziej rozpowszechnionych zwierząt na świecie, na Islandii występuje wszędzie i jest otaczany szacunkiem ze względu na swoją inteligencję oraz znaczenie w islandzkim folklorze i wierzeniach pogańskich.
Nienatywne gatunki zwierząt na Islandii
Gdy pierwsi osadnicy dotarli na Islandię, żył tu tylko jeden rodzimy gatunek ssaka. Dziś na terenie całego kraju można spotkać wiele różnych gatunków.
Żaden z nich nie pojawił się tu naturalnie – wszystkie zostały przywiezione przez ludzi lub przedostały się na statkach. Mimo to wszystkie zdołały się tu zadomowić, z lepszym lub gorszym skutkiem.
Renifery we wschodniej Islandii
Czy na Islandii żyją renifery? Tak! Renifery we wschodniej Islandii są częstym widokiem. Zostały sprowadzone na Islandię w XVIII wieku. Początkowo miały być hodowane, ale Islandczycy nigdy nie przekonali się do tego pomysłu. Populacja islandzkich reniferów stała się więc dzika.
Obecnie w kraju żyje około 3000 reniferów. Najczęściej spotyka się je w okolicach góry Snaefell, na wyżej położonych terenach latem oraz na cieplejszych nizinach zimą. Bywają też widywane tak daleko na południe, jak laguna lodowcowa Jokulsarlon i tak daleko na północ, jak fiord Vopnafjordur.
Renifery są zwierzętami bardzo lubianymi w Islandii, mimo to ich populacja każdego sezonu jest kontrolowana. Powodem jest obawa o to, że mogłyby pozbawić pożywienia wolno pasących się owiec, a to spowodowałyby poważne straty ekonomiczne w przypadku srogiej zimy czy wybuchu wulkanu – zdarzeń, które w Islandii występują nierzadko.
Gryzonie i norki na Islandii
Zdjęcie: Pdreijnders, z Wiki Creative Commons. Bez zmian.
W historii ludzkości, gdy tylko ludzie odkrywali i zasiedlali nowe lądy, przywozili ze sobą gryzonie – Islandia nie jest tu wyjątkiem. Wraz z leśnymi i domowymi myszami, na wyspę dotarły szczury wędrowne, które przypłynęły albo z pierwszymi osadnikami, albo później, na statkach handlowych. Szczury żyją głównie na terenach zurbanizowanych, podczas gdy myszy rozprzestrzeniły się po całym kraju.
Na Islandii żyje też populacja dzikich norek, która powstała stosunkowo niedawno. Norki sprowadzano na początku XX wieku na fermy futrzarskie, ale część z nich uciekła i zdziczała. Często można je zobaczyć, jak polują na ryby w okolicach Reykjaviku i wyjadają ptasie jaja, przez co stały się prawdziwą zmorą hodowców drobiu w całym kraju.
Kolejnym inwazyjnym gatunkiem są króliki, które pojawiły się jeszcze później niż norki. Większość z nich to potomkowie zwierząt domowych wypuszczonych na wolność około 2010 roku. Na wzgórzu Oskjuhlid i w dolinie Ellidaardalur, obu zalesionych terenach w Reykjaviku, przegryzają korzenie drzew i ogrodzenia, niszcząc zarówno przyrodę, jak i ludzką infrastrukturę.
Niedźwiedzie polarne z Grenlandii
Zdjęcie: Hans-Jurgen Mager
Niedźwiedź polarny nie należy do rodzimych zwierząt Islandii, lecz jest rzadkim gościem z Grenlandii. Wbrew powszechnemu przekonaniu, na Islandii nie ma stałej populacji niedźwiedzi polarnych.
Od czasu do czasu niedźwiedzie polarne trafiają na dryfujące kry lodowe, które niosą je z Grenlandii do islandzkich wybrzeży, zazwyczaj w okolice Fiordów Zachodnich – jednak takie przypadki są niezwykle rzadkie i turyści nie muszą się nimi przejmować.
Niestety, gdy docierają na miejsce, zwykle są skrajnie wygłodniałe i stanowią poważne zagrożenie dla mieszkańców regionu. Biorąc to pod uwagę oraz uwzględniając koszt schwytania, wyleczenia i odesłania niedźwiedzia polarnego do domu (szacowany na 85,000 USD), zwierzęta te są po przybyciu zabijane.
Doświadcz islandzkiej przyrody z bliska podczas swojej wyprawy
W ciągu zaledwie nieco ponad tysiąca lat Islandia przekształciła się z surowej, niezamieszkanej wyspy z jednym rodzimym ssakiem lądowym w miejsce, gdzie życie kwitnie wbrew wszelkim przeciwnościom. Dziś, bez względu na to, dokąd się udasz, wszędzie widać oznaki odporności i zdolności do przystosowania – rozwijające się nawet w najbardziej nieprzyjaznych krajobrazach.
Oczywiście, znacznie łatwiej jest spotkać zwierzęta żyjące na Islandii, jeśli wiesz, gdzie ich szukać. Od wielkich wielorybów po gryzonie, dzika przyroda Islandii nieustannie kształtuje charakter tego kraju.
Jakie zwierzę jest najbardziej znane na Islandii?
Jakie zwierzęta można zobaczyć na Islandii jako turysta?
Czy w Reykjaviku są zoo lub inne miejsca, gdzie można zobaczyć zwierzęta?
Czy można fotografować islandzkie zwierzęta?
Czy na Islandii żyją dzikie zwierzęta?
Jak zachować bezpieczeństwo w pobliżu zwierząt na Islandii podczas wędrówek?
Czy islandzkie konie różnią się od innych koni?
Gdzie można zobaczyć maskonury na Islandii?
Czy na Islandii są niebezpieczne zwierzęta?
Czy można zobaczyć wieloryby na Islandii?
Gdzie można zobaczyć renifery na Islandii?
Czy można zobaczyć foki na Islandii?
Niezależnie od tego, czy interesuje Cię, jakie zwierzęta żyją na Islandii, czy gdzie można je zobaczyć, mamy nadzieję, że ten przewodnik okazał się pomocny. Chętnie przeczytamy i odpowiemy na Twoje komentarze lub pytania w sekcji poniżej.
Hi, I’m Richard. I lived in Iceland for a decade, during which I traveled the country extensively and worked as a guide for several leading travel companies. I’m passionate about writing and sharing the best travel experiences Iceland has to offer so visitors can discover and enjoy the magic of this incredible country just like I did.
