Walvissen spotten in IJsland: de ultieme gids

De 5 beste walvissafari's in IJsland

Een walvissafari kan een onvergetelijke ervaring zijn en er zijn volop aantrekkelijke opties voor alle liefhebbers.

Bekijk deze lijst met walvissafari's en ontdek de actuele mogelijkheden. Van traditionele IJslandse eikenhouten boten tot moderne rigid inflatable boats (RIB's): u vindt excursies van enkele uren tot volledige dagtochten.

De IJslandse papegaaiduiker, die in grote kolonies op eilanden voor de kust en op kliffen langs de kust broedt, wordt vaak tijdens walvissafari's gespot. Zo kunt u tijdens één avontuur zowel walvissen als papegaaiduikers zien.

Bezoekt u IJsland in de warmere maanden, combineer uw walvissafari dan met andere topactiviteiten, zoals duiken en snorkelen. Overweeg deze combinatietour van 6 uur met walvissen spotten en snorkelen in een rivier om nog meer uit uw vakantie te halen.

• Lees meer over de beste snorkeltours in IJsland

Op zoek naar meer ideeën voor excursies? Hieronder vindt u een lijst met de voordeligste walvissafari's in IJsland, die vertrekken vanuit de belangrijkste walvishavens van het land.

Walvissafari vanuit Reykjavik

• Walvissafari vanuit Reykjavik

• Prijs: vanaf 79 EUR

• Kans om een walvis te zien: 99 procent

• Beschikbaarheid: het hele jaar door

• Veelvoorkomende soorten: dwergvinvissen en bultruggen, witsnuitdolfijnen en bruinvissen

Walvissafari vanuit Husavik

• Familiegerunde walvissafari vanuit Husavik

• Prijs: vanaf 73 EUR

• Kans om een walvis te zien: 99 procent

• Beschikbaarheid: april tot november

• Veelvoorkomende soorten: bultruggen, dwergvinvissen, blauwe vinvissen en witsnuitdolfijnen

Walvissafari vanuit Akureyri

• Walvissafari met transfer vanuit Akureyri

• Prijs: vanaf 99 USD

• Kans om een walvis te zien: 95 procent

• Beschikbaarheid: het hele jaar door

• Veelvoorkomende soorten: bultruggen en dwergvinvissen, bruinvissen en witsnuitdolfijnen

Walvissafari vanuit Olafsvik

• Walvissafari vanuit Olafsvik op het schiereiland Snaefellsnes

• Prijs: vanaf 85 EUR

• Kans om een walvis te zien: 95 procent

• Beschikbaarheid: februari tot september

• Veelvoorkomende soorten: orka's, dwergvinvissen, bruinvissen, witsnuitdolfijnen en bultruggen

Walvissafari vanuit Hauganes

• Boottocht van 2 uur met walvissen spotten en zeevissen, inclusief transfer vanuit Hauganes

• Prijs: vanaf 75 EUR

• Kans om een walvis te zien: 99 procent

• Beschikbaarheid: het hele jaar door

• Veelvoorkomende soorten: bultruggen en dwergvinvissen, bruinvissen en witsnuitdolfijnen

De beste plekken om walvissen te spotten in IJsland

Omdat IJsland een van de beste bestemmingen ter wereld is om walvissen te spotten, vraagt u zich misschien af waar u deze bijzondere zeedieren precies kunt zien. Het antwoord hangt af van belangrijke factoren, zoals:

• De maand waarin u van plan bent te reizen

• De soorten walvissen die u wilt zien

• De regio die u wilt verkennen

• Het type walvissafari waaraan u wilt deelnemen

Een goede aanpak is om de plaatsen en steden te bekijken die bekendstaan om hun uitstekende walvisexcursies. Hieronder nemen we de beste locaties onder de loep.

Walvissen spotten in Husavik

Husavik, dat vaak de "walvishoofdstad van IJsland" wordt genoemd, is een bestemming die u niet mag missen. Dit charmante vissersplaatsje aan de noordkust van IJsland beschikt over een rijk zeeleven in de baai van Skjalfandi.

De voedselrijke wateren trekken verschillende walvissoorten aan, waaronder bultruggen, dwergvinvissen, blauwe vinvissen en zelfs orka's.

Een van de populairste manieren om de wateren rond Husavik te verkennen is met begeleide boottochten, zoals deze familiegerunde walvissafari. Traditionele eikenhouten boten en moderne RIB-tours bieden verschillende mogelijkheden, afhankelijk van uw voorkeur voor een ontspannen of juist snelle tocht.

Excursies vanuit Husavik worden begeleid door ervaren gidsen die de ervaring nog bijzonderder maken. Zij geven waardevolle informatie over walvisgedrag, natuurbescherming en de omliggende landschappen.

Daarnaast vindt u in Husavik het fascinerende Walvismuseum van Husavik. Deze educatieve tussenstop biedt uitgebreide informatie over de geschiedenis van het walvissen spotten, de biologie van deze dieren en het belang van duurzame werkwijzen.

Walvissen spotten in Reykjavik

De IJslandse hoofdstad Reykjavik is eveneens een van de aantrekkelijkste bestemmingen voor natuurliefhebbers die walvissen en andere wonderen van de zee willen zien. Dankzij de baai van Faxafloi is Reykjavik een uitstekende locatie om enkele van de indrukwekkendste zeedieren in hun natuurlijke leefomgeving te observeren.

Excursies vertrekken meestal vanuit de Oude Haven van de stad, op slechts korte loopafstand van het centrum. Daardoor zijn ze gemakkelijk bereikbaar voor bezoekers. In de wateren rond Reykjavik leven verschillende walvissoorten, waaronder dwergvinvissen, bultruggen en soms zelfs orka's.

Ook ziet u vaak speelse dolfijnen en nieuwsgierige bruinvissen, evenals verschillende zeevogels, zoals papegaaiduikers in de zomer. Daarom is deze combinatietour per boot om walvissen en papegaaiduikers te spotten vanuit Reykjavik favoriet bij vakantiegangers in de stad.

Walvissen spotten in Akureyri

Akureyri, dat bekendstaat als de "hoofdstad van Noord-IJsland", biedt een unieke walviservaring in de Eyjafjordur, de langste fjord van het land. De rustige, beschutte wateren zijn het leefgebied van bultruggen, dwergvinvissen en soms blauwe vinvissen. Daardoor zijn de vaaromstandigheden er rustiger dan tijdens excursies op open zee.

U kunt deze indrukwekkende dieren vaak zien foerageren, springen of spelen in de buurt van de boten, wat een adembenemende ervaring oplevert.

Naast walvissen kunt u ook speelse dolfijnen, zeehonden en verschillende zeevogels tegenkomen, wat de ervaring nog rijker maakt.

De spectaculaire achtergrond van besneeuwde bergen en levendig zomergroen maakt elke tocht niet alleen spannend, maar ook visueel bijzonder.

Walvissen spotten in Olafsvik

Olafsvik is een klein vissersplaatsje met een rijk marien ecosysteem. Het ligt aan de westkant van het schiereiland Snaefellsnes en is een uitstekende locatie om een indrukwekkende verscheidenheid aan walvissen en ander zeeleven te spotten.

Een van de bijzondere trekpleisters van Olafsvik zijn de regelmatige waarnemingen van wilde orka's, vooral in de lentemaanden. Naast orka's kunt u hier ook potvissen en grienden zien. Deze voedselrijke diepe wateren vormen een ideale voedingsbodem voor deze majestueuze dieren.

Wat excursies op het schiereiland Snaefellsnes, zoals walvissen spotten in Olafsvik, zo bijzonder maakt, is het spectaculaire landschap. De imposante gletsjer Snaefellsjokull, vulkanische bergtoppen en ruige kustlijn vormen een schitterend decor voor uw avontuur.

Walvissen spotten in Holmavik

Walvissen spotten in Holmavik is een onvergetelijke ervaring die u in contact brengt met de wonderen van de Noord-Atlantische Oceaan. Holmavik ligt in de afgelegen regio Strandir in de Westfjorden en biedt een rustige omgeving om het ongelooflijke zeeleven van IJsland te ontdekken.

De ongerepte wateren rond dit charmante plaatsje zijn het leefgebied van verschillende walvissoorten, met bultruggen en dwergvinvissen als belangrijkste soorten. Met wat geluk ziet u hier zelfs grienden, potvissen en orka's.

De rustige fjorden bieden ideale omstandigheden om walvissen te spotten, vaak samen met dolfijnen en zeevogels zoals papegaaiduikers en Noordse sterns. De beste periode om in Holmavik walvissen te spotten loopt van mei tot september, wanneer de walvissen naar de voedselrijke wateren van IJsland trekken om te eten.

Excursies zoals deze walvisexcursie van 2 uur vanuit Holmavik bieden adembenemende uitzichten op spectaculaire kliffen en serene fjorden. Lokale aanbieders geven prioriteit aan duurzaamheid, zodat de impact op het zeeleven minimaal blijft en bezoekers tegelijkertijd een leerzame ervaring krijgen.

Na uw excursie kunt u het schilderachtige dorp Holmavik verkennen, dat bekendstaat om zijn fascinerende Museum voor IJslandse magie en hekserij. Fotografieliefhebbers kunnen de indrukwekkende schoonheid van het gebied vastleggen tijdens speciale fotografietours. Daarmee is Holmavik een perfecte stop tijdens uw dagtocht door IJsland.

Walvissen spotten vanuit Hauganes

Hauganes ligt aan de Eyjafjordur, de langste fjord van IJsland, en biedt een rustige en schilderachtige omgeving om walvissen in hun natuurlijke leefomgeving te observeren. Dit charmante vissersdorpje is de thuisbasis van enkele van de oudste walvissafari's van IJsland, die bekendstaan om hun kleinschalige en milieuvriendelijke excursies.

De rustige wateren van de Eyjafjordur vormen een toevluchtsoord voor verschillende walvissoorten, waaronder bultruggen, dwergvinvissen en soms blauwe vinvissen.

Deze vriendelijke reuzen komen vaak vlak bij de boten boven water, wat fantastische kansen biedt voor foto's en onvergetelijke herinneringen.

Hauganes onderscheidt zich bovendien door kleinschalige avonturen, zoals deze spannende walvissafari van 2,5 uur. Na uw avontuur kunt u genieten van de rustgevende omgeving van Hauganes, langs de kust wandelen of een lokaal visrestaurant bezoeken om IJslandse gerechten te proeven.

Walvissen van IJsland

De wateren rond IJsland trekken dankzij een combinatie van koude en warme zeestromingen 24 walvissoorten aan, van potvissen tot bruinvissen. Dwergvinvissen worden het vaakst gespot en komen het hele jaar door voor.

Walvissen maken al meer dan 1.000 jaar deel uit van de IJslandse geschiedenis. Het woord "hvalreki", dat "aangespoelde walvis" betekent, verwijst ook naar een gebeurtenis die ooit als gunstig werd beschouwd, omdat deze walvissen een waardevolle voedselbron voor lokale gemeenschappen vormden.

Dwergvinvissen

Dwergvinvissen zijn de meest voorkomende walvissen in de wateren van IJsland. Veel dieren trekken in de zomer hiernaartoe en enkele blijven ook tijdens de wintermaanden.

Ze zijn klein in vergelijking met andere soorten, maar kunnen toch langer dan 9 meter worden. Hun gedrag is meestal nogal schuw, maar dankzij hun grote aantallen kunt u ze regelmatig vanuit vrijwel alle walvishavens zien, waaronder Reykjavik.

Bultruggen

Bultruggen zijn tijdens de zomermaanden in IJsland te zien. Dat maakt dit een uitstekende gelegenheid om zomertours in IJsland te plannen.

In tegenstelling tot dwergvinvissen staan bultruggen bekend om hun sociale en acrobatische gedrag. U zou kunnen zeggen dat bultruggen de aandachtszoekende diva's van de walviswereld zijn.

Ze zijn een veelvoorkomende verschijning tijdens walvissafari's, waarbij ze uit het water springen, zich voeden of met hun staart en staartvin op het water slaan.

Excursieaanbieders uit noordelijke plaatsen, zoals Akureyri en Husavik, hebben seizoenen meegemaakt waarin ze tijdens elke tocht minstens één bultrug zagen.

Witsnuitdolfijnen

Witsnuitdolfijnen zijn de dolfijnen die u rond IJsland het vaakst ziet. Ze blijven het hele jaar door dicht bij de kust.

Ze leven in groepen van enkele dieren tot wel honderd exemplaren. Hoewel het een fors gebouwde soort is, kunt u ze vaak voor de boeg zien zwemmen, uit het water zien springen en aan het oppervlak zien spelen.

U kunt deze dolfijnen niet alleen in de IJslandse wateren zien zwemmen, maar ze staan ook afgebeeld op IJslands geld, specifiek op het muntstuk van 5 kronen. Als u tijdens uw walvissafari het geluk hebt ze te zien, kunt u de munt bewaren als een (vrij goedkoop) souvenir.

Bruinvissen

Foto van Wikimedia Commons Library. Er zijn geen bewerkingen uitgevoerd.

De schattige bruinvis is een van de kleinste walvissoorten. Hij komt het hele jaar door veelvuldig voor in de IJslandse wateren. Toch hebt u misschien iemand met een geoefend oog nodig om ze aan te wijzen.

Ze zijn klein en schuw en verschijnen meestal slechts korte momenten aan het oppervlak, alleen of in kleine groepen. Tijdens het foerageren of wanneer ze worden bedreigd, kunnen ze al spetterend met hun staart over het wateroppervlak schieten. Dit gedrag wordt roosteren genoemd. Het is een spectaculair en opvallend schouwspel dat elke walvissafari onvergetelijk maakt.

Orka's

Hoewel ze ook wel killer whales worden genoemd, zijn orka's eigenlijk dolfijnen, de grootste dolfijnensoort ter wereld. Ongeveer 5.000 exemplaren leven het hele jaar rond IJsland en in de zomermaanden komen ze dichter bij de kust.

Orka's kunnen tijdens walvissafari's verschijnen, maar zijn door hun zwervende aard minder gemakkelijk te vinden dan andere soorten. Hun enorme omvang en soms acrobatische gedrag maken ze echter favoriet bij liefhebbers van walvissen spotten.

Orka's, die soms de "wolven van de zee" worden genoemd, zijn onverzadigbare eters en hebben dagelijks 175 tot 350 kilogram voedsel nodig. In de wateren van IJsland voeden ze zich voornamelijk met haring en lodde.

Wilt u graag orka's spotten in IJsland, dan komen ze het meest voor in de voedselrijke haringgebieden van de Oostfjorden, rond het schiereiland Snaefellsnes en langs de zuidkust.

Orka's zijn in IJsland bijzonder geliefd dankzij Keiko, een bekende orka die in de wateren van IJsland werd geboren en later "}]}een filmster werd!

De bovenstaande soorten zijn de walvissen die u tijdens een walvissafari in IJsland waarschijnlijk het vaakst zult zien. Toch kunnen er af en toe nog veel meer IJslandse walvissoorten in de wateren rond het eiland verschijnen. Hieronder vindt u een lijst met andere soorten die de gelukkigste bezoekers kunnen waarnemen.

Blauwe vinvissen en gewone vinvissen

Bultruggen en dwergvinvissen zijn de meest voorkomende baleinwalvissen in de IJslandse wateren, maar het zijn niet de enige soorten die u kunt spotten.

Blauwe vinvissen en gewone vinvissen, de twee grootste dieren op aarde, verschijnen in de zomer soms eveneens.

• Blauwe vinvissen: Deze reuzen kunnen tot 30 meter lang worden en tot 150 ton wegen. Ondanks hun omvang voeden ze zich vrijwel uitsluitend met krill. Hun levensduur is vergelijkbaar met die van mensen en bedraagt gemiddeld 80 tot 90 jaar.

• Gewone vinvissen: Gewone vinvissen zijn de op een na grootste dieren op aarde. Ze worden gemiddeld 20 meter lang en wegen 36,29 tot 45,36 ton. Ze verschijnen vaker dan blauwe vinvissen; in de Noord-Atlantische Oceaan leven er 30.000 tot 40.000.

Potvissen

Waarnemingen van de grootste tandwalvis, de machtige potvis, zijn in de lente en zomer niet ongewoon voor de kust van West-IJsland. In de zee rond IJsland en de Faeröer leven ongeveer 23.000 exemplaren.

Ondanks de relatief grote populatie worden ze zelden gezien, omdat ze buitengewoon lang hun adem kunnen inhouden. Een potvis kan tot twee uur zijn adem inhouden en komt tijdens een walvissafari in IJsland soms maar één of twee keer boven water.

Beluga's en narwallen

Foto van Wikimedia Commons Library. Er zijn geen bewerkingen uitgevoerd.

Groepen beluga's en narwallen zijn af en toe in de noordelijke wateren van IJsland verschenen, hoewel hun gebruikelijke leefgebied rond Groenland ligt, binnen de poolcirkel.

Narwallen zijn beroemd om de slagtand van het mannetje, die in werkelijkheid een lange hoektand is. Deze lange slagtand is niet noodzakelijk om te overleven en heeft een vergelijkbare functie als het gewei van een hert of de veren van een pauw: het tonen van hiërarchische status.

Beluga's zijn nauw verwant aan narwallen en behoren tot dezelfde walvisfamilie. Net als narwallen zijn beluga's die in IJsland worden gezien verdwaalde exemplaren, omdat hun natuurlijke leefgebied verder noordelijk in de poolcirkel ligt.

De Westman-eilanden zijn de thuisbasis van 's werelds eerste opvangcentrum voor beluga's. Hier kunnen bezoekers twee vrouwelijke walvissen ontmoeten: Little White en Little Grey, die hun nieuwe thuis hebben gevonden in het SEA LIFE Trust Beluga Whale Sanctuary.

Griend

Grienden zijn eigenlijk een soort grote dolfijnen. Ze vallen op door hun ongewoon lange borstvinnen.

Alleen al in de Noord-Atlantische Oceaan leven ongeveer 350.000 grienden. Het zijn echter zeer mobiele dieren die het grootste deel van hun tijd op open zee doorbrengen. Daarom worden ze minder vaak in de wateren van IJsland gezien dan u misschien zou verwachten.

Wat is de beste tijd voor walvissen spotten in IJsland?

U kunt het hele jaar door deelnemen aan walvissafari's, maar de ervaring kan verschillen afhankelijk van het walvisseizoen.

Walvissen spotten in IJsland heeft in de zomer voordelen ten opzichte van de winter, en andersom. Houd daar rekening mee voordat u uw reis boekt. Wij zetten het voor u op een rij.

• Lees meer over wat is de beste tijd om IJsland te bezoeken?
• Zie ook hoeveel dagen heeft u nodig voor IJsland?

Walvissen spotten in IJsland in de zomer

Walvissen spotten in de zomer heeft één duidelijk voordeel ten opzichte van walvissen spotten in de winter: het weer in IJsland is beter.

Door rustigere wind, minder stormen en een helderdere hemel worden walvissafari's minder vaak geannuleerd. Bovendien is de kans veel groter dat u walvissen en dolfijnen het vlakke wateroppervlak ziet doorbreken.

Daarnaast is het een stuk aangenamer om de hele duur van de excursie op het dek te staan.

Het mildere weer is echter niet de enige reden waarom walvissen spotten in de zomer voordelen heeft ten opzichte van de winter. De tweede belangrijke aantrekkingskracht is de grotere diversiteit aan zeeleven.

• Bekijk ook IJsland in de zomer: de ultieme reisgids

De baleinwalvissen die door de oceanen trekken, brengen hun winters doorgaans rond de evenaar door om zich voort te planten. In de zomer trekken ze naar de poolgebieden om zich te voeden.

Daarom kunt u tussen april en oktober enkele van de grootste dieren ter wereld verwachten tijdens uw walvissafari in IJsland.

Ongeacht vanuit welke haven u in de zomer vertrekt, heeft u een uitstekende kans om dwergvinvissen en bultruggen te zien.

Hoewel potvissen en noordelijke butskoppen de voorkeur geven aan dieper water dan in de Faxafloi-baai, worden ook deze soorten in de zomer vaker in IJsland aangetroffen.

U ziet potvissen vaak in de baai Breidafjordur, waar het water diep genoeg is om te jagen. Noordelijke butskoppen zijn onregelmatiger verspreid op open zee, maar komen soms in ondieper water wanneer ze een prooi achtervolgen.

Dit zijn echter niet de enige walvissoorten die in de zomer naar IJsland komen, waardoor elke walvissafari spectaculair kan zijn.

Ook reuzenhaaien, de op één na grootste vissoort, zwemmen in dit seizoen soms dicht onder het wateroppervlak.

Deze enorme, prehistorisch uitziende dieren bewegen langzaam en hebben een zeer rustig karakter. Daardoor duren waarnemingen vaak langer dan bij walvissen, die tijdens het foerageren naar de diepte duiken.

Naast walvissen kunt u tijdens excursies vanuit Reykjavik, Akureyri, Husavik en het schiereiland Snaefellsnes vogels zien, zoals noordse sterns, grote jagers en papegaaiduikers. U ziet ze vaak op het wateroppervlak dobberen, boven uw hoofd rondcirkelen of naar vis duiken.

Een ander voordeel van walvissen spotten in de zomer is dat u kunt deelnemen aan een excursie met een kleiner vaartuig, zoals een RIB. Zo beleeft u de dieren van veel dichterbij en op een persoonlijkere manier. Als u een RIB-ervaring wilt, vertrekken de beste opties vanuit Reykjavik of Husavik, zoals deze twee uur durende boottocht vanuit Husavik om papegaaiduikers en walvissen te spotten.

Walvissen spotten in IJsland in de winter

Ondanks de vele voordelen van walvissafari's in de zomer heeft walvissen spotten in de winter ook voordelen.

Ten eerste zijn winterexcursies in IJsland, waaronder walvissafari's, veel rustiger. De zomer is het hoogseizoen voor bezoekers aan IJsland, waardoor walvissen spotten in de winter minder druk is.

Als u geen bezwaar heeft tegen de gure winterse omstandigheden, heeft u waarschijnlijk veel meer ruimte om naar zeezoogdieren te zoeken en ze vanaf het observatiedek te bekijken wanneer ze verschijnen.

• Bekijk ook IJsland in de winter: de ultieme reisgids

De meest voorkomende walvisachtigen tijdens walvissafari's in de winter zijn witsnuitdolfijnen en bruinvissen.

Het is echter niet ongebruikelijk dat grote walvissen de hele winter af en toe in het gebied blijven. Daarom is het redelijk om te hopen op dwergvinvissen en soms bultruggen.

Het tweede voordeel van walvissen spotten in de winter geldt alleen voor bepaalde gebieden. De baai Breidafjordur, tussen de Westfjorden en het schiereiland Snaefellsnes, is een overwinteringsgebied voor haring. De overvloed aan voedsel trekt veel roofdieren aan.

Orka's, de toppredatoren van de oceaan rond IJsland, komen daarom in de winter vaker voor in Breidafjordur dan in de zomer.

De haring in Breidafjordur zorgt er ook voor dat bultruggen die de hele winter in het gebied blijven, zich daar vaak verzamelen.

In Noord-IJsland is de kans bovendien veel groter dat u beluga's ziet dan in de zomer.

Deze nieuwsgierige, sociale dieren komen normaal gesproken niet vaak in de wateren van IJsland voor en belanden hier alleen bij toeval. Dat gebeurt wanneer ze vanuit het poolgebied naar wateren met minder ijs zijn getrokken.

Een laatste voordeel van walvissen spotten in de winter is dat u, ongeacht het wild dat u tegenkomt, kunt genieten van een indrukwekkend landschap.

Zo wordt het zoeken naar walvissen in IJsland, omringd door de besneeuwde bergen van de fjord Eyjafjordur, nog spectaculairder. Een waarneming van een walvis wordt daardoor extra dramatisch.

Er is tijdens een walvissafari in de winter ook een kleine kans om het noorderlicht te zien. Dat zou een onvergetelijke ervaring zijn.

Kunt u walvissen in IJsland het beste in de zomer of winter spotten?

Vraagt u zich af wanneer u walvissen in IJsland kunt zien? Walvissen spotten is in de zomer meestal aangenamer, succesvoller en lonender.

De uitzondering hierop zijn excursies vanaf het schiereiland Snaefellsnes, vanwege de grote kans om orka's te zien.
Toch vertrekken er het hele jaar door bootexcursies vanaf de kust, en dat is niet zonder reden: misschien kunt u deze majestueuze dieren vanaf het land zien. In IJsland leven veel walvisachtigen die u betrouwbaar kunt waarnemen, ongeacht het walvisseizoen. In welk seizoen u ook reist, u beleeft een prachtige reis in IJsland.

• Zie ook De seizoenscontrasten van IJsland

Waar kunt u het beste walvissen spotten in IJsland?

De tijd van het jaar waarin u walvissen gaat spotten en de haven van waaruit u vertrekt, hebben invloed op wat u ziet.

Verschillende soorten komen in verschillende gebieden voor. Als u een bepaald dier wilt zien, is het daarom goed om te weten waar in IJsland u daarvoor het beste terechtkunt.

Het plaatsje Husavik in Noord-IJsland wordt de ‘walvishoofdstad van Europa’ genoemd, maar er zijn nog veel meer plaatsen waar u aan een walvissafari kunt deelnemen.

Walvissen spotten vanuit Reykjavik

Als u in de hoofdstad van IJsland verblijft, is vertrekken vanuit de Oude Haven van Reykjavik de eenvoudigste optie.

Het gebruikelijke vertrekpunt ligt op loopafstand van de meeste hotels in het centrum. Omdat excursies doorgaans drie uur of korter duren, kunt u een geweldige ervaring beleven zonder een groot deel van uw dag kwijt te zijn.

Door deze korte duur is het bovendien mogelijk dat u, als een excursie vanwege slecht weer wordt geannuleerd of als u geen walvissen heeft gezien, gratis aan een andere excursie mag deelnemen. Voor bezoekers die in de hoofdstad verblijven, bijvoorbeeld in het Alda Hotel Reykjavik, zullen andere plannen hierdoor waarschijnlijk niet in de war raken.

Het gemak van walvissen spotten in de Faxafloi-baai is ongetwijfeld een deel van de aantrekkingskracht, maar niet het enige. Bij helder weer kunt u tijdens een excursie vanuit Reykjavik veel iconische plekken van IJsland zien.

In het zuiden ziet u de kegelvormige vulkanen langs het kale schiereiland Reykjanes. In het noorden is het vaak mogelijk om in de verte de gletsjer Snaefellsjokull te zien.

Bovendien is de Faxafloi-baai het hele jaar door een betrouwbare plek om witsnuitdolfijnen, bruinvissen en dwergvinvissen te vinden.

In de zomer komen bultruggen veel voor. Omdat ze met duizenden nestelen op de eilanden Lundey en Akurey, kunt u tijdens bijna elke tocht papegaaiduikers zien.

Walvissen spotten in Noord-IJsland

Walvissafari's in Noord-IJsland die vanuit Akureyri en Husavik vertrekken naar respectievelijk de fjord Eyjafjordur en de baai Skjalfandi, hebben de hoogste slagingspercentages van IJsland.

In de zomer zien touroperators vanuit beide plaatsen tijdens 100% van de excursies walvissen. De belangrijkste aantrekkingskracht zijn de bultruggen. De overvloed aan voedsel in de koude noordelijke wateren lokt ze de fjorden in, waarvan de diepte hen nog steeds de mogelijkheid biedt om naar prooi te duiken.

Bultruggen zijn echter niet de enige veelvoorkomende soort. Net als in de rest van het land komen ook bruinvissen en witsnuitdolfijnen hier veel voor.

Noord-IJsland is ook de beste plek om kans te maken op minder vaak geziene walvissen.

Ook blauwe vinvissen en gewone vinvissen komen hier op zoek naar voedsel, hoewel zelden. Daarnaast worden hier soms verdwaalde spitssnuitdolfijnen, narwallen en beluga's gezien.

Alle 24 soorten walvisachtigen die in de wateren van IJsland voorkomen, zijn in het noorden waargenomen. Geen enkel ander deel van het land kan dat zeggen.

In Skjalfandi komen meer walvisachtigen voor dan in Eyjafjordur. Dat betekent meer kans op waarnemingen en op spannend gedrag, zoals uit het water springen, met de staart slaan en nieuwsgierig met de kop boven water komen.

Akureyri is ondertussen simpelweg een handigere plek om walvissen te spotten. Het is de grootste plaats buiten de hoofdstedelijke regio, waardoor u er meer activiteiten en bezienswaardigheden vindt om uw dag mee te vullen nadat u walvissen heeft gespot.

Dat gezegd hebbende zijn de voorzieningen in Husavik meegegroeid met het stijgende aantal bezoekers in het afgelopen decennium. Dit verschil kan daarom binnenkort verwaarloosbaar worden.

Walvissen spotten vanaf het schiereiland Snaefellsnes

Het schiereiland Snaefellsnes staat vooral bekend om zijn uitstekende bezienswaardigheden op het land en minder om het zeeleven. Toch is het voor fanatieke walvisspotters een verborgen parel.

Excursies vanuit Olafsvik brengen u naar Breidafjordur. Zoals gezegd is dit een overwinteringsgebied voor haring, dat dolfijnen, bruinvissen, bultruggen en, heel bijzonder, orka's aantrekt.

Orka's leven overal rond IJsland, maar zijn doorgaans mobiel. Ze volgen hun voedsel. Daarom worden ze in andere delen van het land zelden gezien, vooral niet in de Faxafloi-baai.

Hoewel u ze meestal in de winter ziet, is Breidafjordur ook in de zomer zeker een bezoek waard, omdat dit de beste plek van het land is om potvissen te vinden.

Excursies vanaf het schiereiland Snaefellsnes bieden u ook de kans om groepen grienden te zien, die uit honderden dieren kunnen bestaan.

Hoewel deze dieren rond IJsland veel voorkomen, jagen ze meestal op open zee en zijn ze daarom zelden te zien. Houd er echter rekening mee dat ook in Breidafjordur een waarneming niet vaak voorkomt.

Ons oordeel

De beste plek om walvissen te spotten in IJsland is zonder twijfel Husavik. Toch heeft elke vertrekhaven voor walvissafari's unieke kenmerken die voor u zwaarder kunnen wegen dan de kwaliteit van de walvissafari in Husavik.

Reykjavik en Akureyri zijn echter handiger wat betreft locatie en tijdsplanning. De meeste mensen die aan walvissafari's deelnemen, zijn immers op vakantie en willen elke dag zo veel mogelijk verschillende activiteiten ondernemen.

Voor fanatieke walvisspotters die minder vaak waargenomen dieren uit de hele wereld willen zien, is een excursie vanaf het schiereiland Snaefellsnes de beste keuze.

Walvissen in de IJslandse folklore en sagen

In de geschiedenis van IJsland hadden walvissen soms een positieve betekenis. Zo is het IJslandse woord voor een onverwachte meevaller ontleend aan een walvis.

Dat komt doordat een aangespoelde walvis in het harde middeleeuwse IJsland, waar voedsel schaars was, een enorm geluk betekende. Het dier leverde namelijk een overvloed aan voedsel die de hele winter kon meegaan.

In andere gevallen werden walvissen beschouwd als angstaanjagende wezens, waarover veel folkloristische verhalen de ronde deden.

Op de bovenstaande kaart staan 16e-eeuwse afbeeldingen van de vele zeedieren waarvan men dacht dat ze in de wateren van IJsland leefden. Interessant is dat elk dier is aangeduid met een letter uit het alfabet, die verwijst naar een naslagwerk met informatie over het dier.

Sommige van deze wezens zijn in werkelijkheid bekende walvissoorten. Zo zou het wezen met de letter L een blauwe vinvis zijn, terwijl het wezen met de letter C een potvis voorstelt.

In de IJslandse folklore komen veel verhalen voor over de zogenoemde ‘illhveli’, wat letterlijk ‘kwade walvis’ betekent. Deze walvissen zouden slechte bedoelingen hebben en boten opzettelijk achtervolgen en laten zinken door ze om te gooien.

De kwaadaardigste van de ‘illhveli’ was Raudkembingur, een soort walvis met een stekelige, roodachtige kam over zijn kop. Volgens de verhalen had deze walvis een onverzadigbare drang om schepen te vernielen en zeemannen te doden. Hieronder ziet u een afbeelding van Raudkembingur uit een 17e-eeuws manuscript.

Kwade walvissen komen verrassend vaak voor in IJslandse verhalen. Al in de Heimskringla-sage over koning Olaf Tryggvason staat geschreven dat de sluwe koning Harald Blauwtand, toen hij van plan was IJsland binnen te vallen, een tovenaar de gedaante liet aannemen van een verschrikkelijke walvis. Deze moest de kwetsbare plekken van het eiland opsporen.

Maar telkens wanneer de walvis-tovenaar aan land probeerde te komen, stuurden de vier landgeesten van IJsland hem sidderend terug naar zee: de draak in het oosten, de adelaar in het noorden, de stier in het westen en de stenen reus in het zuiden. Daarmee maakten ze de pogingen van de binnenvallende koning vruchteloos. Deze vier landgeesten staan afgebeeld op het wapen van IJsland.

Walvissen zijn niet de enige zeedieren die veel voorkomen in de IJslandse folklore. Ook zeehonden spelen een belangrijke rol in verhalen over selkies, wezens die hun zeehondenhuid kunnen afwerpen en in mensen kunnen veranderen.

Hoewel talloze legendes opmerkelijke verhalen vertellen over ontmoetingen tussen IJslanders en magische, walvisachtige wezens, vertrok het eerste officiële IJslandse walvissafarischip pas in 1991 uit de haven. Aan boord waren minder dan twaalf nieuwsgierige passagiers die een persoonlijke ontmoeting met de vriendelijke reuzen van de zee zochten.

• Lees meer over zeehonden spotten in IJsland

Orka Keiko

De beroemdste walvis die ooit in de IJslandse wateren zwom, is geen magisch wezen uit de middeleeuwse literatuur, maar een waterster uit Hollywoodfilms.

Keiko, de mannelijke orka die Willy speelde in de succesvolle film Free Willy uit 1993, werd in 1979 gevangen in de fjord Reydarfjordur in Oost-IJsland. Oorspronkelijk heette hij Siggi.

Vervolgens werd hij gekocht en verkocht door verschillende aquaria en zeedierenparken, waar hij leerde optreden voor publiek voordat hij door Warner Bros. Studios werd gecast.

Na Keiko's opkomst tot wereldster werd in 1995 de Free Willy-Keiko Foundation opgericht om een beter thuis voor hem te vinden. In 1998 keek de wereld vol verbazing toe hoe Keiko aan boord van een C-130-vrachtvliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht werd gebracht en vanuit de Verenigde Staten terugvloog naar zijn geboorteplaats in IJsland.

Keiko mocht eindelijk weer in de oceaan zwemmen, in de hoop dat hij zich uiteindelijk bij andere orka's zou voegen.

De daaropvolgende jaren bracht Keiko door in de baai Klettsvik op de Westmaneilanden. Daar onderging hij een intensieve training ter voorbereiding op een vrij leven op open zee.

In augustus 2002 verliet Keiko eindelijk de territoriale wateren van IJsland met een groep wilde orka's. In september verscheen hij echter in een fjord in Noorwegen, wanhopig op zoek naar menselijk contact.

Keiko's terugkeer naar het wild was mislukt. Op 12 december van het daaropvolgende jaar stierf Keiko aan een longontsteking terwijl hij alleen in de Noorse wateren zwom. Hij was 27 jaar oud.

Geen enkel zeedier heeft meer aandacht gevestigd op de walvissen van IJsland dan Keiko. Sinds zijn overlijden is walvissen spotten in IJsland uitgegroeid tot een snelgroeiende en bloeiende bedrijfstak.

Alleen al in 2018 maakten bijna 300.000 mensen een walvissafari vanuit een IJslandse haven. Dat is een enorme stijging ten opzichte van de eerste excursie in 1991, waaraan minder dan twaalf mensen deelnamen.

Keiko's voormalige thuis in de baai Klettsvik biedt nu opnieuw onderdak aan vaste bewoners: twee beluga's, Little Grey en Little White. Ze werden vanuit een pretpark in Shanghai overgebracht naar het pas geopende Beluga Whale Sanctuary, waar ze op 20 juni 2019 aankwamen.

U kunt ook toegang tot het Beluga Whale Sanctuary en Puffin Rescue boeken.

Commerciële walvisvangst in IJsland

Paradoxaal genoeg liggen de oude walvisvaardersschepen in de haven van Reykjavik aangemeerd aan de kade waar de grootste walvissafarivereniging van IJsland actief is.

In IJsland wordt al sinds de 12e eeuw op walvissen gejaagd. Ondanks Keiko's populariteit en de recente groei van het walvistoerisme behoren IJslanders nog altijd tot een van de weinige volkeren ter wereld die op walvissen jagen en deze doden.

In 1986 kwam de walvisvaart in IJsland wereldwijd onder de aandacht toen activisten tegen de walvisvangst de walvisvaarders Hvalur 6 en Hvalur 7 tot zinken brachten. Deze schepen vormden de helft van de IJslandse walvisvloot.

Het incident leidde tot een fel internationaal debat tussen verschillende radicale en gematigde dierenrechtenorganisaties.

De uitkomst van dat debat viel niet uit in het voordeel van de tegenstanders van de walvisvangst. De meeste milieuactivisten veroordeelden de tactieken als te extreem. Sommigen gingen zelfs zo ver dat ze het incident bestempelden als een terroristische daad.

In eigen land sloeg de publieke opinie onmiddellijk om ten gunste van de walvisvaart. De bevolking zag het incident als een grove inmenging van buitenaf in binnenlandse aangelegenheden.

De twee gezonken schepen werden snel gelicht en de walvisvaart ging nog enkele jaren door, gesteund door een nog grotere publieke goedkeuring dan voorheen.

Door de opkomst van de IJslandse walvissafari's wordt de walvisvaart echter steeds minder populair onder de IJslandse bevolking. Walvisvlees in IJsland wordt tegenwoordig vooral gegeten door nieuwsgierige toeristen.

Klaar voor uw walvissafari in IJsland?

Walvissen spotten in IJsland biedt een onvergetelijke ervaring, met een ruime keuze aan excursies voor elke voorkeur. Nu walvissafari's steeds populairder worden, vormen ze een spannende en duurzame manier om contact te maken met de natuur.

Bekijk de hierboven genoemde excursies, reserveer vroeg en overweeg om uw walvissafari te combineren met het spotten van papegaaiduikers voor de perfecte IJslandse ervaring.

Voor een ervaring op maat kunt u walvistours vanuit Reykjavik bekijken, zodat u tijdens één excursie majestueuze walvissen en de iconische papegaaiduikers kunt zien.

Heeft u meer vragen over het plannen van uw walvissafari in IJsland? Wilt u tips delen over een ervaring waarbij u walvissen in IJsland heeft gezien? Plaats hieronder uw reactie voor antwoorden of om andere reizigers te helpen!