Guide to Iceland
Verken IJsland
Natuur in IJsland
De ultieme gids voor vulkanen in IJsland
Vulkaan Hverfjall/Hverfell in Noord-IJsland

De ultieme gids voor vulkanen in IJsland

Geverifieerde expert

Hoeveel vulkanen zijn er in IJsland? Hoe vaak barsten ze uit? Wat is de kans dat een IJslandse vulkaan net op jouw vakantie tot uitbarsting komt? Is het veilig om ze te bezoeken? Lees verder voor de ultieme gids voor vulkanen in IJsland.



IJsland, het land van ijs en vuur, is een natuurlijk wonderland waar de ijskoude krachten van gletsjers en arctisch weer een constante strijd voeren met de explosieve hitte van de aarde. Het resultaat is een wereld van dramatische contrasten in een grimmig landschap, met een schoonheid zoals je nergens anders vindt.

Niets van dit alles zou mogelijk zijn zonder de vulkanen in IJsland. Misschien meer dan welke andere kracht dan ook, bepalen ze het karakter van het land: eindeloze velden van met mos bedekte lava, uitgestrekte zwarte zandvlaktes, grillige toppen en enorme kraters.

Lava baant zich een weg na de uitbarsting van de Holuhraun in de IJslandse Hooglanden.

De vulkanische krachten onder het aardoppervlak zijn tevens verantwoordelijk voor enkele van de populairste wonderen van het land, zoals de natuurlijke warme bronnen en de explosieve geisers. De gevolgen van eerdere uitbarstingen hebben nog meer bezienswaardigheden opgeleverd, zoals kronkelende lavagrotten en kliffen met hexagonale basaltkolommen.

Duizenden mensen trekken naar IJsland om zelf getuige te zijn van al die vulkanen en de wonderen die ze hebben gecreëerd (en nog altijd blijven creëren). En zodra er een tot uitbarsting komt, snellen er nog meer mensen toe voor een kans om een van de mooiste en meest indrukwekkende fenomenen ter aarde te zien. Omdat wij weten hoe belangrijk vulkanen zijn voor de IJslandse natuur, industrie en landsaard, hebben we deze ultieme gids voor vulkanen in IJsland samengesteld, in de hoop al je vragen over dit vuurgeweld te kunnen beantwoorden.



Hoeveel vulkanen zijn er in IJsland?

De as spuit de lucht in uit de Holuhraun, een vulkaan in IJsland.

Er zijn ongeveer 130 actieve en inactieve vulkanen in IJsland. Onder het eiland bevinden zich ongeveer 30 actieve vulkaansystemen, en dat overal in het land, met uitzondering van de Westfjorden.

De reden dat er in de Westfjorden geen activiteit meer is, komt omdat dit het oudste deel van IJslands landmassa is. Die werd zo'n 16 miljoen jaar geleden gevormd en sindsdien is hij weggeduwd van de Mid-Atlantische Rug. Hierdoor zijn de Westfjorden het enige deel van het land waar het water met elektriciteit moet worden verwarmd in plaats van met geothermisch verwarmd water.



Waarom is IJsland zo vulkanisch?

Het lavaveld in Eldhraun in de Hooglanden is een perfect voorbeeld van de effecten van vulkanen op de IJslandse natuur.

Het vulkanische karakter van IJsland komt door het feit dat het land direct tegenover de Mid-Atlantische Rug ligt. Deze bergrug scheidt de Noord-Amerikaanse van de Euraziatische tektonische plaat en IJsland is een van de weinige plaatsen op aarde waar dat boven de zeespiegel te zien is.

Deze tektonische platen divergeren, wat betekent dat ze langzaam uit elkaar schuiven. Terwijl ze dit doen, wordt magma uit de mantel omhooggestuwd. Zulke vulkaanuitbarstingen vullen de ruimte ertussenin. Dit gebeurt langs de hele lengte van de kloof, zoals ook te zien is op andere vulkanische eilanden zoals de Azoren en St. Helena.

De Mid-Atlantische Rug loopt helemaal door IJsland, wat betekent dat veel ervan zich in feite op het Noord-Amerikaanse continent bevindt. Er zijn veel plaatsen in het land waar je delen van de Rug kunt aanschouwen, zoals het schiereiland Reykjanes en het gebied rond het Mývatn-meer, maar Þingvellir is absoluut de beste plaats. Hier kun je in een vallei tussen de platen staan en zie je duidelijk de muren van de continenten aan weerszijden van het Nationaal Park.

Vanwege die divergentie tussen de platen wordt deze vallei elk jaar ongeveer 2,5 centimeter breder.



Hoe vaak doen zich in IJsland vulkaanuitbarstingen voor?

Foto van de meest recente grote uitbarsting in IJsland, bij Holuhraun.

Vulkaanuitbarstingen zijn in IJsland een onvoorspelbare maar vrij regelmatig voorkomende gebeurtenis. Sinds het begin van de 19e eeuw is er geen decennium voorbijgegaan zonder minstens één uitbarsting, maar of ze zich snel achter elkaar voordoen of met grote tussenpozen, dat is steeds weer anders.

De meest recente, bekende uitbarsting in IJsland was bij Holuhraun in de Hooglanden, in 2014. De vulkaan Grímsfjall vertoonde een korte uitbarsting in 2011 maar de bekendste uitbarsting was wel die van Eyjafjallajökull, die in 2010 tot veel problemen leidde. De reden dat we het woord 'bekende' gebruiken, is omdat er op verschillende locaties in het land vermoedelijk ook verscheidene vulkaanuitbarstingen onder gletsjers hebben plaatsgevonden die het ijs niet hebben gebroken, zoals Katla in 2017 en Hamerinn in 2011.



Hoe gevaarlijk zijn vulkaanuitbarstingen in IJsland?

Ondanks de geweldige kracht van vulkaanlava houdt het maar weinig risico in voor het leven in IJsland.

De dreiging voor menselijk leven tijdens vulkaanuitbarstingen in IJsland is tegenwoordig minimaal. De seismische stations verspreid over het land zijn uitstekend in staat om uitbarstingen te voorspellen, en als een grote vulkaan zoals Katla of Askja tekenen van gerommel vertoont, wordt de toegang tot de betrokken gebieden meteen beperkt en wordt de situatie nauwlettend gevolgd.

Dankzij het voorgevoel van de vroege kolonisten liggen de actiefste vulkanen ver van de steden. De zuidkust van IJsland heeft bijvoorbeeld maar weinig steden en dorpen, vanwege het feit dat grote vulkanen zoals Katla en Eyjafjallajökull net ten noorden ervan liggen. Omdat beide pieken onder gletsjers liggen, kunnen zich bij een uitbarsting enorme gletsjeroverstromingen voordoen die alles tussen die gletsjers en de oceaan wegvagen.

Daardoor ziet een groot deel van het zuiden eruit als een zwarte zandwoestijn; het is een spoelzandvlakte van gletsjers.



Het strand van Reynisfjara aan de zuidkust van IJsland heeft zwart zand, afkomstig van gletsjeroverstromingen.

Deze gletsjeroverstromingen - of jökulhlaups zoals ze in het IJslands én het Engels worden genoemd - blijven vanwege hun onvoorspelbaarheid een van de gevaarlijkste aspecten van de vulkanen in IJsland. Zoals hierboven vermeld kunnen er zich onder gletsjers uitbarstingen voordoen zonder dat iemand het weet, en die plotselinge overstromingen kunnen daarom schijnbaar zonder waarschuwing gebeuren.

Natuurlijk wordt de wetenschap voortdurend verbeterd. Tegenwoordig kunnen gebieden al worden geëvacueerd en gemonitord zodra men maar een jökulhlaup vermoedt. Daarom spreekt het vanzelf dat je beslist nooit over afgesloten wegen moet rijden, zelfs als het zomer is en er ogenschijnlijk geen enkel gevaar voor de boeg ligt.

Hoewel de meeste vulkanen op grote afstand van bevolkingscentra liggen, kan er altijd iets onverwachts gebeuren. Maar telkens wanneer er tot nu toe zoiets gebeurde, bleken de IJslandse noodmaatregelen ongelooflijk effectief. Neem bijvoorbeeld de uitbarsting, in 1973, van Heimaey op de Westmaneilanden.



De Westmaneilanden zijn een vulkanische archipel waarvan Heimaey het enige bewoonde eiland is. Ten tijde van de uitbarsting woonden er 5.200 mensen. In de vroege uren van 22 januari vormde er zich een kloof aan de rand van de stad die dwars door het centrum kronkelde. Wegen werden opengescheurd en honderden gebouwen verdwenen in de kokende lava.

Ondanks het feit dat het midden in de nacht gebeurde, in het holst van de winter, verliep de evacuatie van het eiland toch snel en effectief. Met de bevolking veilig op het vasteland werkten de IJslandse reddingsteams samen met de in het land geplaatste Amerikaanse troepen om de schade tot een minimum te beperken.

Door voortdurend zeewater over de lavastroom te pompen, slaagden ze er niet alleen in om die stroom weg te leiden van een groot deel van de huizen, maar voorkwamen ze ook dat de haven erdoor zou worden afgesloten, wat de economie van het eiland voor altijd zou hebben lamgelegd.

Hoewel bijna 400 huizen werden verwoest en de infrastructuur van het eiland zwaar werd beschadigd, verloor slechts één persoon het leven als gevolg van de uitbarsting van Heimaey. Tegenwoordig is de stad heropgebouwd. Nu is het een populair centrum voor toeristen die walvissen of papegaaiduikers willen spotten, of die over de fascinerende gebeurtenis uit 1973 willen horen.



IJsland heet niet voor niets 'het land van ijs en vuur': het staat bekend om zijn vulkaanuitbarstingen.

Hoe goed de voorspellingen van en reacties op vulkaanuitbarstingen in IJsland tegenwoordig ook zijn, er kleven nog altijd gevaren aan uitbarstingen waarvan reizigers zich bewust moeten zijn. Mocht er tijdens je verblijf in IJsland een uitbarsting zijn, dan is het belangrijk om op de windrichting te letten. Zelfs een uitbarsting in de Hooglanden kan de luchtkwaliteit in Reykjavík beïnvloeden als de wind ongunstig is. Dat kan tot ademhalingsproblemen leiden bij kinderen, ouderen en iedereen die er vatbaar voor is.

Vaak worden mensen aangeraden om binnen te blijven en de ramen gesloten te houden op dagen dat de toxiciteitsniveaus extra hoog zijn.

Eventuele waarschuwingen over uitbarstingen en luchtkwaliteit kun je vinden op de IJslandse meteorologische website.

Hoewel de dreiging voor menselijk leven bij vulkaanuitbarstingen in IJsland erg laag is, kunnen de bredere gevolgen nog steeds enorm zijn. Uitbarstingen in IJsland zijn mondiale gebeurtenissen die zelfs honderden kilometers verderop nog dramatische gevolgen kunnen hebben.

Wanneer lava van onder het ijs vandaan komt, is de aswolk des te destructiever.

De elementen die bij zulke uitbarstingen naar boven komen uit de diepten van de aarde, kunnen bijvoorbeeld gewassen en vee vergiftigen. Dat heeft weer zware economische gevolgen voor diegenen die van het land leven. Neem Holuhraun: de uitbarsting hier was in 2015 verantwoordelijk voor de massasterfte van duizenden schapen overal in het land, waardoor het levensonderhoud van veel IJslandse boeren ernstig in gevaar kwam.

De aswolken uit de IJslandse vulkanen kunnen eveneens enorm veel schade aanrichten. Dit was goed te zien in 2010 toen Eyjafjallajökull uitbarstte. Overal in Europa werden vliegtuigen aan de grond gehouden, waardoor de economie merkbaar werd aangetast. Toch waren die gevolgen nog relatief beperkt in vergelijking met eerdere aswolken. Laki's uitbarsting in 1784 veroorzaakte bijvoorbeeld een veel grotere ramp.

In heel Europa leidde de uitbarsting tot een dichte mist die havens blokkeerde. Het gevolg waren intense voedseltekorten en zoveel hitte dat het meeste voedsel al snel ranzig werd. De as vergiftigde bovendien iedereen die buiten werkte. Een van de naaste buren van IJsland, Groot-Brittannië, verloor naar schatting 23.000 mensen aan de gassen.

De gevolgen waren zo mogelijk nog dramatischer in Frankrijk. De invloed ervan op het klimaat in het land veroorzaakte zo verschrikkelijke hongersnoden dat veel historici Laki als een van de katalysatoren van de Franse revolutie beschouwen. In Egypte drukte de uitbarsting ondertussen de temperatuur, wat leidde tot een gebrek aan regenval, een opgedroogde Nijl en de dood van een zesde van de bevolking in het land.

Al met al kwamen er zo'n zes miljoen mensen om als gevolg van Laki.

Wat was de ergste uitbarsting in IJsland?

De meest rampzalige IJslandse uitbarsting in termen van menselijk leven was ongetwijfeld de eerder genoemde uitbarsting van Laki in 1784. Die had niet alleen een impact op het klimaat en de gezondheid van de hele wereld, ze betekende ook bijna het einde van IJsland als natie.

Door de enorme hoeveelheid as waren de gewassen in het hele land totaal niet meer te eten en werden de rivieren vergiftigd. De helft van alle vee werd weggevaagd en een derde van de IJslanders verloor het leven door de daaropvolgende hongersnood. Nog een derde verliet het land. Het merendeel emigreerde naar Noord-Amerika in de hoop op een beter leven, ver van wat een uitstervend eiland leek te zijn.



Hoe gebruikt IJsland zijn vulkanen?

Vulkanische energie wordt in IJsland gebruikt voor elektriciteit, warm water, infrastructuur, industrie en recreatie.

Hoewel de dreiging van een uitbarsting en bezorgdheid over de gevolgen ervan constant deel uitmaken van de IJslandse psyche, zou IJsland zonder de vulkaanstelsels en hun geothermische energie nog niet de helft van het land zijn dat het nu is.

Veel van de IJslandse economie en infrastructuur is afhankelijk van de geothermische krachten die hier aan het werk zijn. Het overgrote deel van het warme water in het land wordt rechtstreeks uit de aarde naar de kranen en radiatoren van de bevolking gepompt, waardoor goedkope, milieuvriendelijke verwarming mogelijk is. Groenten, fruit en kruiden worden het hele jaar door gekweekt in kassen, waardoor verse wereldproducten zelfs in het holst van de winter kunnen worden geproduceerd.

IJsland produceert bovendien ongeveer 30% van zijn elektriciteit in geothermische centrales. Aangezien de rest afkomstig is van waterkracht, is IJsland een van de weinige landen ter wereld die vrijwel volledig gebruik maakt van hernieuwbare energiebronnen. Dat betekent echter niet dat het potentieel van de IJslandse vulkanen altijd voor een goed doel wordt gebruikt. Langzaam aan zien we in IJsland ook steeds meer zware industrie verschijnen, met name aluminiumsmelterijen, want buitenlandse bedrijven hebben inmiddels ook het potentieel ontdekt van zo'n geweldige, vrij stromende warmtebron.



Natuurlijk is de toeristische sector van IJsland ook sterk afhankelijk van zijn vulkanen. Je kunt immers niet 'het land van ijs en vuur' zijn zonder de krachten van dat ijs en vuur.

Vulkaantoerisme in IJsland

Velen zien de uitbarsting van Eyjafjallajökull in 2010 als verantwoordelijke voor IJslands recente stijging van het toerisme. Terwijl nieuwslezers over de hele wereld hun tong over de naam van de vulkaan braken, zagen miljoenen de beelden van dit ruwe, indrukwekkende en wonderschone land, wat hen inspireerde om het nader te leren kennen.

Het zal dan ook niemand verbazen dat veel van de reisindustrie gebaseerd is op het verkennen van vulkanen en vulkanische regio's. Deze excursies zijn er in de meest uiteenlopende vormen. Soms gaat het om simpele rondleidingen met gids, zoals deze rondreis over het schiereiland Reykjanes, waar je lokale verhalen over de regio te horen krijgt. Andere excursies brengen echter meer avontuur met zich mee.

Deze superjeeptour brengt je naar enkele Noord-IJslandse kraters vanuit het dorp Husavík. Ook bevat de excursie een speleologiecomponent waar je nog meer kunt leren over de processen die plaatsvinden tijdens vulkaanuitbarstingen. Deze rondvlucht toont je ondertussen de Grímsvötn-krater, onder de enorme Vatnajökull-gletsjer, vanuit een ongeëvenaard luchtperspectief.

Vulkaandampen stijgen op uit de aarde nabij Mývatn in Noord-IJsland.

De meest unieke van alle vulkaanreizen in IJsland is er echter een die in geen enkel ander land te doen is: bij de excursie Binnen in de vulkaan daal je in een lift af in de enorme, felgekleurde magmakamer van een slapende vulkaan. Het is ongelooflijk zeldzaam voor vulkanen om zodanig af te koelen dat dit mogelijk is. Dit is dus een unieke kans voor iedereen die de natuur in IJsland op zijn wonderbaarlijkst wil ervaren.

Bedenk echter dat het overgrote deel van alle excursies in IJsland op de ene of andere manier rond vulkanen zal draaien. Het land heeft er zoveel dat er gewoon niet aan te ontkomen is. Alle tochten op Snæfellsnes vinden bijvoorbeeld plaats in de schaduw van de prachtige Snæfellsjökull-vulkaan. Bij alle excursies rond het Mývatn-meer zie je delen van het Krafla-systeem en bij wandelingen in de Hooglanden krijg je er nog veel meer te zien.

Extra indrukwekkend is het wandelpad van Fimmvorðuháls. Dat loop namelijk dwars door de lava die bij de meest recente uitbarsting van de Eyjafjallajökull vrijkwam. Hier vind je de twee nieuwste kraters in IJsland, Magni en Móði.

Hoewel er op het ogenblik geen uitbarstingen zijn in IJsland, zullen veel operators hun reizen onmiddellijk aanpassen zodra er een op handen is. Let op de excursies met superjeep, vliegtuig en helikopter als een van IJslands vulkanen tot uitbarsting komt en je graag stromende lava wilt zien.

De negen beroemdste vulkanen van IJsland 

Zoals gezegd heeft IJsland meer dan 130 bekende vulkanen. Vele daarvan verdienen het, vanwege hun actieve karakter, unieke schoonheid, duistere geschiedenis of excursiemogelijkheden, om nader te worden bestudeerd.

Daarom hebben we hieronder een lijst samengesteld met negen vulkanen die aan alle bezoekers aan IJsland worden aanbevolen. 

Eyjafjallajökull: de beroemdste vulkaan van IJsland

De meeste mensen kennen de Eyjafjallajökull-vulkaan sinds de uitbarsting ervan in 2010 een enorme verstoring van de Europese vluchten veroorzaakte. Dat was misschien erg vervelend voor veel luchtreizigers, maar in vergelijking met de grootste uitbarstingen in IJsland uit het verleden was het een relatief kleine gebeurtenis.

Toch was de uitbarsting van 2010 de grootste tot nu toe van de Eyjafjallajökull. Er waren eerder ook wel enkele uitbarstingen, maar niets van een vergelijkbare schaal. Een vrij kleine, maar lange uitbarsting vond plaats tussen 1821-1823, en ook waren er uitbarstingen in 1612-1613 en in het jaar 920, maar daarover is niet veel bekend.

Het vulkanisch systeem van Eyjafjallajökull staat in verbinding met dat van Katla. Dat betekent dat een uitbarsting hier meestal binnen vijf jaar ook tot een uitbarsting bij Katla leidt. Tot nu toe is dat echter nog niet gebeurd. Zoals vele bronnen je zullen vertellen, is Katla al geruime tijd toe aan een grote uitbarsting.

Eyjafjallajökull is sinds de uitbarsting in 2010 een populaire bezienswaardigheid. In de eerste dagen na de uitbarsting trokken duizenden mensen naar IJsland om het natuurfenomeen met eigen ogen te aanschouwen. Velen sprongen toen ook in een vliegtuig of helikopter om van het beste uitzicht te genieten. 

Thrihnukagigur: de enige vulkaan die je van binnen kunt bezoeken

Zoals eerder vermeld, is de enige vulkaan ter wereld met een magmakamer die voor het publiek toegankelijk is, de Þríhnúkagígur-vulkaan in IJsland. Deze vulkaan slaapt al zo'n 4000 jaar, dus er bestaat geen risico op een uitbarsting. Excursies hier zijn daarom net zo veilig als fascinerend.

De ruimte in de magmakamer van Þríhnúkagígur beslaat in totaal zo'n 150.000 kubieke meter. Je komt er binnen via een kleine mijnlift aan de ingang, die je 120 meter naar beneden brengt, naar de voet van de enorme grot. De basis beslaat ongeveer hetzelfde oppervlak als een voetbalveld. Genoeg ruimte dus om te verkennen.

Ter vergelijking: het Vrijheidsbeeld zou gemakkelijk in de Þríhnúkagígur passen.

Naast de omvang is het meest indrukwekkende aan deze magmakamer zijn levendige kleuren. De lava in de kamer bevatte allerlei elementen die uit de mantel van de aarde waren opgediept, en de levendige tinten daarvan zijn overduidelijk zichtbaar: de muren kleuren rood, groen en geel, respectievelijk door ijzer, koper en zwavel.

Grimsvotn: de dodelijkste vulkanen van IJsland

Vulkaanuitbarstingen van Skaftáreldar, afgebeeld door Ásgrímur Jónsson (1876-1958)

Het vulkanisch systeem van Grímsvötn is het meest vluchtige vulkanische systeem van de dertig die er in IJsland bestaan. Omdat het systeem onder de Vatnajökull-gletsjer in het zuidoosten van het land ligt, zijn de kraters grotendeels onzichtbaar onder het ijs. Mocht hier echter een uitbarsting plaatsvinden, dan zullen de resulterende aswolken enkele van de grootste en meest dodelijke zijn. 

De bovengenoemde Laki-vulkaan, die in 1784 wereldwijde schade aanrichtte, behoort tot dit vulkanische systeem.

Hekla-vulkaan: de poort naar de hel

Hekla-vulkaan in IJsland, door Sverrir Thorolfsson, Wikimedia Commons

De Hekla-vulkaan is een van de beroemdste en actiefste vulkanen in IJsland. In de middeleeuwen stond hij bekend als 'de poort naar de hel', vanwege zijn regelmatige en zeer explosieve uitbarstingen in die tijd. Het is echter ook een van de minst voorspelbare vulkanen van IJsland. De tussenpozen tussen twee uitbarstingen liggen ergens tussen negen en 121 jaar!

Sinds de kolonisatie van het land heeft het al meerdere malen ernstige schade aangericht, waarbij telkens miljoenen tonnen tefra werden uitgestoten. In 1104 was de zwaarste uitbarsting, hoewel de uitbarstingen in 1300, 1693 en 1845 destructiever waren in termen van schade aan vee, gebouwen en mensenlevens. 

De laatste uitbarsting was op 26 februari 2000, maar die was relatief klein.

Katla: de explosieve buurman van Eyjafjallajökull

Katla ligt onder de Mýrdalsjökull-gletsjer in Zuidoost-IJsland.

Een van de krachtigste en explosiefste vulkanen van IJsland, Katla, rommelt al jaren; wetenschappers doen om de paar maanden waarschuwingen om het publiek op de hoogte te houden van verhoogde activiteit en hen eraan te herinneren dat de vulkaan al lang had moeten uitbarsten. Deze vulkaan staat in verbinding met het systeem van Eyjafjallajökull, en daarom komt het gewoonlijk binnen een paar jaar na zijn buurman tot uitbarsting, met dramatische gevolgen. 

Zoals gezegd, bevindt de vulkaan zich onder de Mýrdalsjökull-gletsjer in het zuiden van IJsland, en wanneer hij uitbarst, is hij berucht om zijn enorme aswolken en catastrofale jökulhlaups.

Snæfellsjökull: de deur naar het middelpunt van de aarde

Snæfellsjökull-vulkaan in West-IJsland

Snæfellsjökull is een van de meest bezochte, beroemde en geliefde vulkanen van IJsland. Gelegen op het puntje van het schiereiland Snæfellsnes, vormt het een indrukwekkende achtergrond voor veel bezienswaardigheden in het gebied. Alleen al om zijn eigen schoonheid vormt het met recht een Nationaal park.

Snæfellsjökull is vooral bekend om zijn rol in de cultuur. Veel kunstenaars lieten zich door de schoonheid ervan inspireren. De schrijver Halldor Laxness gebruikte het als decor in 'Aan de voet van de gletsjer' en Jules Verne beweerde in zijn 'Naar het middelpunt der aarde' dat er een grot in zat die naar de kern van de aarde zou leiden.

Misschien nog wel merkwaardiger is dat de vulkaan de aandacht heeft getrokken van liefhebbers van het paranormale. Duizenden geloofden namelijk dat buitenaardse wezens het op 5 november 1992 om middernacht als landingsplaats zouden gebruiken. Een enorme menigte verzamelde zich bij de vulkaan, met inbegrip van cameraploegen uit de hele wereld, voor wat gelukkig een nogal saaie avond bleek te zijn.

Askja: IJslands vulkaan met warme bron

Het bevroren meer van de Askja-vulkaan in de Hooglanden van IJslandFoto van Privétour Askja 

Askja was nagenoeg onbekend als vulkaan tot 1875, toen hier een massale uitbarsting was. De as die daarbij vrijkwam was bijzonder zwaar, vergiftigde het land en doodde het vee in een groot deel van het land, vooral in de Oostfjorden. De gevolgen werden tot in Noorwegen en Zweden gevoeld. Net als de Laki-uitbarstingen een eeuw eerder, haalde Askja veel IJslanders ertoe over naar Noord-Amerika te emigreren.

Tegenwoordig is Askja vooral bekend om het uitgestrekte meer in zijn caldera, die bij deze uitbarsting werd gevormd. Ondanks zijn hoogte bleef het meer nog jaren warm, maar tegenwoordig is het het merendeel van het jaar bevroren. Ernaast ligt echter een kleiner, geothermisch meer in een andere caldera, met de naam Víti, dat warm genoeg is om in te baden.



Krafla: de vulkaan met het koude kratermeer

Víti in IJslandse kratervulkaan KraflaFoto door Jesse.Hu

Krafla is een bijzonder actieve vulkaan in Noord-IJsland. Sinds de kolonisatie is hij al 29 keer uitgebarsten. Negen van die uitbarstingen vonden echter plaats tussen 1975 en 1984. Hij is ook bekend om het feit dat zijn krater een meer bevat, dat vreemd genoeg ook Víti heet. Het grootste verschil is dat Víti in Krafla een koud meer is, in tegenstelling tot Víti in Askja, dat geothermisch wordt verwarmd. Víti in Krafla heeft ook een prachtige smaragdblauwe kleur.

Krafla is een populaire bezienswaardigheid in het Mývatn-gebied, die op veel excursies wordt bezocht vanwege de nabijheid van de warme bronnen van Námafjall. Op zijn hoogste piek is hij 818 meter hoog en twee kilometer diep. Zijn caldera heeft een doorsnede van tien kilometer.



Hverfjall/Hverfell: de vulkaan waar je makkelijk omheen kunt wandelen

Vulkaan Hverfjall/Hverfell in Noord-IJslandFoto door Jesse.Hu

Een andere populaire vulkaan in het noorden van IJsland heet Hverfjall of Hverfell: beide zijn geaccepteerde namen. Ondanks de vulkanische activiteit eromheen is hij al zo'n 4500 jaar niet uitgebarsten.

Hverfjall is zeer populair vanwege het feit dat iedereen die goed te been is er gemakkelijk omheen kan wandelen. De krater is eenvoudig bereikbaar vanaf de ringweg en heeft een doorsnede van slechts één kilometer. In ongeveer een uur loop je over de rand van deze populaire tefrakegel, en hij ligt direct naast het meer Mývatn.


  • Lees, voor verdere informatie over het 'ijs' in het land van ijs en vuur, dit artikel over Gletsjers in IJsland