ภูเขาไฟในไอซ์แลนด์: คู่มือฉบับสมบูรณ์

เรียนรู้เกี่ยวกับกิจกรรมภูเขาไฟของไอซ์แลนด์และการปะทุที่มีชื่อเสียงที่สุดในประวัติศาสตร์ อ่านต่อเพื่อค้นหาวิธีที่คุณสามารถไปเยือนสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติเหล่านี้ได้ในคู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ไอซ์แลนด์เป็นดินแดนแห่งความแตกต่าง ที่ซึ่งธารน้ำแข็งมาบรรจบกับความร้อนแรงของภูเขาไฟ นี่คือเหตุผลที่ประเทศนี้มักถูกเรียกว่า "ดินแดนแห่งไฟและน้ำแข็ง" เพราะการปะทะกันของสองสิ่งนี้ได้หล่อหลอมภูมิประเทศให้เต็มไปด้วยทุ่งลาวา หาดทรายดำ ภูเขา น้ำพุร้อน และปล่องภูเขาไฟ ทำให้ไอซ์แลนด์เป็นจุดหมายปลายทางที่ไม่เหมือนใครอย่างแท้จริง

ทัวร์ภูเขาไฟเปิดโอกาสให้คุณได้สัมผัสพลังดิบของธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ขณะที่ทัวร์ถ้ำลาวาจะพาคุณไปสำรวจอุโมงค์และห้องโถงลับใต้ดินที่เกิดจากการปะทุในอดีต

ผู้คนหลายพันคนเดินทางมายังไอซ์แลนด์เพื่อชมภูเขาไฟและสิ่งมหัศจรรย์ที่เกิดขึ้นจากมัน ในช่วงที่เกิดการปะทุ เช่น การปะทุครั้งล่าสุดบนคาบสมุทรเรคยาเนส มีนักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้ามามากขึ้นเพื่อชมหนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าตื่นตาตื่นใจและสวยงามที่สุดของโลก โดยเฉพาะกับประสบการณ์อย่างทัวร์เฮลิคอปเตอร์ชมภูเขาไฟ

นี่คือทุกสิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับภูเขาไฟอันน่าทึ่งของไอซ์แลนด์และภูมิประเทศที่มันสร้างขึ้น

สรุปประเด็นสำคัญ

• ภูเขาไฟของไอซ์แลนด์ได้หล่อหลอมภูมิประเทศและประวัติศาสตร์ของประเทศ โดยการปะทุในบางครั้งสร้างผลกระทบอย่างรุนแรง

• การปะทุที่รุนแรงที่สุด เช่น ลากิ (Laki) ในปี 1783 ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศและประชากรทั่วโลก

• กิจกรรมภูเขาไฟที่ยังคงดำเนินอยู่ทำให้ไอซ์แลนด์เป็นสถานที่สำคัญสำหรับการศึกษาและชมการปะทุ

• นักท่องเที่ยวสามารถสำรวจภูเขาไฟของไอซ์แลนด์ได้อย่างปลอดภัยผ่านทัวร์ภูเขาไฟหรือทัวร์ถ้ำลาวา

ภูเขาไฟในไอซ์แลนด์มีกี่ลูก?

ประเทศไอซ์แลนด์มีภูเขาไฟที่ยังปะทุอยู่และดับแล้วประมาณ 130 ลูก ภูเขาไฟส่วนใหญ่ยังคงปะทุอยู่ โดยมีเพียงเขตเวสต์ฟยอร์ด (Westfjords) เท่านั้นที่มีภูเขาไฟที่ดับแล้ว

เวสต์ฟยอร์ดไม่มีการเคลื่อนไหวของภูเขาไฟอีกต่อไป เพราะเป็นส่วนที่เก่าแก่ที่สุดของแผ่นดินไอซ์แลนด์ พื้นที่นี้ก่อตัวขึ้นเมื่อประมาณ 16 ล้านปีก่อน และถูกผลักออกห่างจากรอยแยกมิดแอตแลนติก (Mid-Atlantic Ridge) 

ดังนั้น เวสต์ฟยอร์ดจึงเป็นพื้นที่เดียวของประเทศที่ต้องใช้ไฟฟ้าในการให้ความร้อนกับน้ำ (แทนที่จะใช้น้ำร้อนจากพลังงานความร้อนใต้พิภพ)

ภูเขาไฟที่ยังปะทุในไอซ์แลนด์มีกี่ลูก?

มีระบบภูเขาไฟที่ยังปะทุอยู่ประมาณ 32 ระบบทั่วเกาะไอซ์แลนด์ในทุกภูมิภาค ยกเว้นเวสต์ฟยอร์ด นอกจากจะตั้งอยู่บนรอยแยกมิดแอตแลนติกแล้ว ไอซ์แลนด์ยังตั้งอยู่เหนือจุดร้อน (hot spot) อีกด้วย

จุดร้อนหมายถึงบริเวณที่มีการเคลื่อนไหวของแมกมาสูงผิดปกติ ตัวอย่างจุดร้อนที่มีชื่อเสียงอื่น ๆ ของโลกได้แก่ อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน และฮาวาย ภูเขาไฟหลักที่ยังปะทุในไอซ์แลนด์จะเรียงตัวเป็นแนวโค้งจากตะวันออกเฉียงเหนือไปตะวันตกเฉียงใต้

ตัวอย่างเช่น จากเหนือจรดใต้​​​มีระบบคราฟลา (Krafla) อาสก์ยา (Askja) กริมสวอตน์ (Grimsvotn) และบาร์ดาร์บุงกา (Bardarbunga) ซึ่งอยู่ใต้วัทนาโจกุล เฮกลา และคัทลา  รวมถึงเฮย์มาเอย์ (Heimaey) และเซิร์ตเซย์ (Surtsey) ในหมู่เกาะเวสต์แมน โดยกริมสวอตน์เป็นระบบภูเขาไฟที่มีการปะทุมากที่สุดในไอซ์แลนด์

แผนที่ภูเขาไฟไอซ์แลนด์

นี่คือแผนที่ของภูเขาไฟที่ยังปะทุในไอซ์แลนด์เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น โดยเป็นการแบ่งตามโซนภูมิศาสตร์อย่างคร่าว ๆ:

• เขตภูเขาไฟตะวันตก (รวมถึงคาบสมุทรเรคยาเนส)

• เขตภูเขาไฟตะวันออก

• เขตภูเขาไฟทางเหนือ

• หมู่เกาะเวสต์แมน

• แนวสไนเฟลล์สโจกุล (Snaefellsjokull Belt)

• แนวโอราเอฟาโจกุล (Oraefajokull Belt)

เรคยาวิก ตั้งอยู่ทางตะวันออกของคาบสมุทรเรคยาเนส ติดกับแนวภูเขาไฟเรคยาเนสในไอซ์แลนด์ตะวันตกเฉียงใต้ มีระบบภูเขาไฟที่ยังปะทุอยู่หลายแห่งใกล้เมืองหลวง รวมถึงการปะทุของฟากราดาลส์ฟยาลล์ (Fagradalsfjall) และแนวปล่องซุนด์ฮนูกากีการ์ (Sundhnukagigar) ในช่วงที่ผ่านมา

พื้นที่เหล่านี้เป็นจุดปะทุที่ใกล้เรคยาวิกมากที่สุด อยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 50–55 กิโลเมตร และการปะทุเมื่อไม่นานมานี้ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันในเรคยาวิก

ทำไมไอซ์แลนด์ถึงมีภูเขาไฟมาก?

ไอซ์แลนด์เกิดขึ้นจากกระบวนการภูเขาไฟ เพราะตั้งอยู่บนรอยแยกมิดแอตแลนติก (Mid-Atlantic Ridge) ซึ่งเป็นรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกอเมริกาเหนือและยูเรเชีย และไอซ์แลนด์เป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งบนโลกที่สามารถเห็นรอยแยกนี้เหนือระดับน้ำทะเล

แผ่นเปลือกโลกคือเปลือกโลกและชั้นบนสุดของแมนเทิล (mantle) ของโลก เนื่องจากกระแสการพาความร้อนในแมนเทิล แผ่นเปลือกโลกจึงสามารถเคลื่อนที่เข้าหากันจนเกิดภูเขา หรือแยกออกจากกันจนเกิดเปลือกโลกใหม่ในมหาสมุทร

มีแผ่นเปลือกโลกหลักอยู่ 15 แผ่น โดยแผ่นอเมริกาเหนือและยูเรเชียเป็นสองแผ่นที่ใหญ่ที่สุด

แผ่นเปลือกโลกทั้งสองนี้เป็นแบบแยกออกจากกัน (divergent) หมายความว่าพวกมันดึงตัวออกจากกัน เมื่อเป็นเช่นนี้ แมกมาจากแมนเทิลจะลอยขึ้นมาเติมช่องว่างที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดการปะทุของภูเขาไฟ กระบวนการนี้เกิดขึ้นตลอดแนวรอยแยก เช่นเดียวกับที่พบในหมู่เกาะอะซอเรส (Azores) และเซนต์เฮเลนา (St. Helena)

ในไอซ์แลนด์มีหลายแห่งที่คุณสามารถเห็นรอยแยกนี้ได้ เช่น คาบสมุทรเรคยาเนส (Reykjanes Peninsula) และบริเวณทะเลสาบมิวาทน์ (Lake Myvatn)

แต่อุทยานแห่งชาติธิงเวลลีร์ (Thingvellir National Park) ถือเป็นจุดที่ดีที่สุด เพราะคุณสามารถยืนอยู่ในหุบเขาระหว่างแผ่นเปลือกโลกและเห็นผนังของทวีปทั้งสองฝั่งของอุทยานได้ เนื่องจากการแยกตัวของแผ่นเปลือกโลกนี้ หุบเขาจะกว้างขึ้นประมาณ 1 นิ้วในทุก ๆ ปี

9 ภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงที่สุดในไอซ์แลนด์

เนื่องจากไอซ์แลนด์มีภูเขาไฟที่รู้จักกันมากกว่า 130 ลูก การจะไปชมให้ครบทุกลูกคงต้องใช้เวลานาน ดังนั้นเราจึงรวบรวม 9 ภูเขาไฟที่แนะนำให้ทุกคนได้ไปสัมผัสด้วยตัวเอง

9. เอยาฟยาลลาโจกุล: ภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงที่สุดของไอซ์แลนด์

หลายคนคงคุ้นชื่อภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุล (Eyjafjallajokull) หลังจากการปะทุในปี 2010 ที่สร้างความปั่นป่วนให้กับการบินในยุโรป แม้จะสร้างความไม่สะดวกให้กับนักเดินทางทางอากาศจำนวนมาก แต่ก็ถือเป็นเหตุการณ์เล็กน้อยเมื่อเทียบกับการปะทุครั้งใหญ่ในอดีตของไอซ์แลนด์

การปะทุในปี 2010 ถือเป็นการปะทุที่ใหญ่ที่สุดของภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุลจนถึงปัจจุบัน ก่อนหน้านี้เคยมีการปะทุเล็ก ๆ หลายครั้ง แต่ไม่เคยมีขนาดเท่านี้

มีการปะทุเล็ก ๆ แต่ยาวนานระหว่างปี 1821 ถึง 1823 และก่อนหน้านั้นในปี 1612-1613 และปี 920 แต่ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์เหล่านั้นมีน้อยมาก

ระบบภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุลและคัทลา (Katla) อยู่ใกล้กัน และบางครั้งก็มีการปะทุในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน อย่างไรก็ตาม การปะทุของเอยาฟยาลลาโจกุลไม่ได้เป็นตัวกระตุ้นให้คัทลาปะทุเสมอไป โดยการปะทุครั้งล่าสุดของคัทลาคือในปี 1918

ภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุลกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมหลังการปะทุในปี 2010 ในช่วงแรกของการปะทุ มีผู้คนหลายพันคนเดินทางมายังไอซ์แลนด์เพื่อชมความมหัศจรรย์นี้ หลายคนเลือกขึ้นเครื่องบินหรือเฮลิคอปเตอร์เพื่อชมวิวที่ดีที่สุด

เราแนะนำทัวร์ซูเปอร์จี๊ป 5 ชั่วโมงชมธารน้ำแข็งและภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุล เพื่อประสบการณ์เต็มรูปแบบ

8. ธรีฮนูคากีกูร์: ภูเขาไฟเดียวในโลกที่คุณสามารถเข้าไปข้างในได้

ธรีฮนูคากีกูร์ (Thrihnukagigur) เป็นภูเขาไฟแห่งเดียวในโลกที่คุณสามารถเข้าไปในห้องแมกมาได้ ภูเขาไฟแห่งนี้สงบมาประมาณ 4,000 ปีแล้ว จึงไม่มีความเสี่ยงที่จะเกิดการปะทุ ทำให้ทัวร์นี้ปลอดภัยและน่าตื่นตาตื่นใจ

โดยรวมแล้ว ห้องแมกมาของธรีฮนูคากีกูร์มีขนาดประมาณ 150,000 ลูกบาศก์เมตร คุณจะเข้าสู่ห้องนี้โดยใช้ลิฟต์เหมืองขนาดเล็กที่ปากปล่อง ซึ่งจะพาคุณลงไปลึก 120 เมตร ถึงฐานถ้ำขนาดมหึมา

พื้นที่ด้านล่างมีขนาดประมาณสนามฟุตบอลหนึ่งสนาม ทำให้คุณมีพื้นที่เดินสำรวจมากมาย เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน รูปปั้นเทพีเสรีภาพสามารถใส่เข้าไปในห้องแมกมาของธรีฮนูคากีกูร์ได้อย่างสบาย ๆ

นอกจากขนาดที่ใหญ่โตแล้ว สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดของห้องแมกมานี้คือสีสันที่สดใส ลาวาภายในห้องนี้มีแร่ธาตุต่าง ๆ จากแมนเทิลของโลก และสีสันสดใสเหล่านั้นก็ปรากฏอยู่บนผนังถ้ำ ผนังห้องถูกย้อมด้วยสีแดง เขียว และเหลืองจากธาตุเหล็ก ทองแดง และกำมะถัน

คุณต้องจองทัวร์เข้าไปในภูเขาไฟธรีฮนูคากีกูร์ เพื่อสัมผัสภูเขาไฟที่น่าทึ่งนี้

7. กริมสวอตน์: ภูเขาไฟที่อันตรายที่สุดของไอซ์แลนด์

ภาพจาก Wikimedia, Creative Commons, โดย Roger McLassus

ระบบภูเขาไฟกริมสวอตน์ (Grimsvotn) เป็นระบบภูเขาไฟที่รุนแรงที่สุดในไอซ์แลนด์ ตั้งอยู่ใต้ธารน้ำแข็งวัทนาโจกุล ทางตะวันออกเฉียงใต้ ปล่องภูเขาไฟส่วนใหญ่ซ่อนตัวอยู่ใต้ธารน้ำแข็ง แต่เมื่อเกิดการปะทุ เมฆเถ้าถ่านที่เกิดขึ้นอาจมีขนาดใหญ่และอันตรายมาก

ภูเขาไฟลากิ (Laki) ซึ่งเราจะกล่าวถึงต่อไปในบทความนี้ เคยสร้างความเสียหายไปทั่วโลกในปี 1783-1784 และเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูเขาไฟนี้ ถือเป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ที่ซ่อนอยู่ในไฮแลนด์ของไอซ์แลนด์ หากต้องการสำรวจ เราแนะนำทัวร์ซูเปอร์จี๊ปชมฟยาดราร์กยูฟูร์และปล่องลาคากีการ์

6. เฮกลา: ประตูสู่นรก

ภูเขาไฟเฮกลา (Hekla) เป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงและปะทุบ่อยที่สุดในไอซ์แลนด์ ในยุคกลางเคยถูกขนานนามว่า "ประตูสู่นรก" เพราะการปะทุที่รุนแรงและบ่อยครั้ง

อย่างไรก็ตาม เฮกลาเป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่คาดเดาได้ยากที่สุดของไอซ์แลนด์ โดยช่วงเวลาระหว่างการปะทุแต่ละครั้งอาจห่างกันตั้งแต่ 9 ถึง 121 ปี

นับตั้งแต่มีผู้คนมาตั้งถิ่นฐาน เฮกลาได้สร้างความเสียหายหลายครั้ง ปล่อยเถ้าถ่านออกมาหลายล้านตัน การปะทุที่รุนแรงที่สุดเกิดขึ้นในปี 1104 ส่วนการปะทุในปี 1300, 1693 และ 1845 สร้างความเสียหายต่อปศุสัตว์ อาคาร และชีวิตผู้คนมากกว่า

การปะทุครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2000 แต่ถือว่าเล็กน้อย หากต้องการสัมผัสประสบการณ์ที่ไม่เหมือนใครพร้อมชมวิวสวย ๆ เราแนะนำทัวร์ขี่ม้าช่วงฤดูร้อนใกล้ภูเขาไฟเฮกลา

5. คัทลา: เพื่อนบ้านที่สุ่มเสี่ยงของเอยาฟยาลลาโจกุล

ภูเขาไฟคัทลา (Katla) เป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่ทรงพลังและระเบิดรุนแรงที่สุดของไอซ์แลนด์ มันส่งเสียงคำรามมาหลายปีและเจ้าหน้าที่ติดตามอย่างใกล้ชิด ภูเขาไฟแห่งนี้ตั้งอยู่ใต้ธารน้ำแข็งมิวร์ดาลส์โจกุล (Myrdalsjokull Glacier) ทางตอนใต้ของไอซ์แลนด์ และมีชื่อเสียงในเรื่องกลุ่มเมฆเถ้าถ่านขนาดใหญ่และน้ำแข็งละลายที่ไหลบ่า ( jokulhlaups) อย่างรุนแรง

แม้จะยังคงมีการเคลื่อนไหวอยู่ คุณก็สามารถสำรวจพื้นที่นี้ได้อย่างปลอดภัยผ่านทัวร์ถ้ำน้ำแข็งคัทลา ที่จะพาคุณเข้าไปชมถ้ำน้ำแข็งอันสวยงามที่เกิดจากความร้อนของภูเขาไฟ

4. สไนเฟลล์สโจกุล: ประตูสู่ใจกลางโลก

ภูเขาไฟสไนเฟลล์สโจกุล (Snaefellsjokull) เป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่มีผู้มาเยือนและเป็นที่รักมากที่สุดของไอซ์แลนด์ ตั้งอยู่ปลายสุดของคาบสมุทรสไนแฟลซเนส (Snaefellsnes) เป็นฉากหลังอันงดงามของสถานที่ท่องเที่ยวมากมายในพื้นที่ และยังเป็นอุทยานแห่งชาติด้วยความสวยงามของมันเอง

ภูเขาไฟสไนเฟลล์สโจกุลมีความโดดเด่นในด้านวัฒนธรรม ศิลปินหลายคนได้รับแรงบันดาลใจจากความงามของมัน รวมถึงฮัลล์ดอร์ ลักส์เนส (Halldór Laxness) นักเขียนรางวัลโนเบลที่ใช้ที่นี่เป็นฉากสำคัญในหนังสือ “Under the Glacier”

ฌูล เวิร์น (Jules Verne) ยังนำภูเขาไฟแห่งนี้ไปเป็นฉากในนิยาย “A Journey to the Center of the Earth” โดยจินตนาการว่ามีถ้ำที่นำไปสู่ใจกลางโลก

ที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้น ในวันที่ 5 พฤศจิกายน 1992 มีผู้คนหลายพันคนเชื่อว่าเอเลี่ยนจะใช้ภูเขาไฟแห่งนี้เป็นจุดลงจอดในเวลาเที่ยงคืน มีฝูงชนจำนวนมากรวมถึงทีมข่าวจากทั่วโลกมารวมตัวกัน แต่เหตุการณ์ก็ผ่านไปอย่างเงียบ ๆ

ลองดูทัวร์สโนว์แคทบนธารน้ำแข็งสไนเฟลล์สโจกุล เพื่อสัมผัสภูเขาไฟอย่างใกล้ชิด

3. อาสก์ยา: ภูเขาไฟน้ำพุร้อนของไอซ์แลนด์

ภูเขาไฟอาสก์ยา (Askja) ไม่เป็นที่รู้จักมาก่อนจนกระทั่งเกิดการปะทุครั้งใหญ่ในปี 1875 เถ้าถ่านที่ตกลงมาหนักมากจนทำให้ที่ดินและปศุสัตว์ในหลายพื้นที่ของประเทศ โดยเฉพาะฟยอร์ดตะวันออก (Eastfjords) เสียหาย

ผลกระทบของมันยังไปไกลถึงนอร์เวย์และสวีเดน เช่นเดียวกับการปะทุของลากิ (Laki) ในปี 1784 ที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้นหนึ่งศตวรรษ เหตุการณ์นี้ทำให้ชาวไอซ์แลนด์จำนวนมากอพยพไปอเมริกาเหนือ

ปัจจุบัน ภูเขาไฟอาสก์ยาเป็นที่รู้จักจากทะเลสาบขนาดใหญ่ในปล่องภูเขาไฟที่เกิดจากการปะทุครั้งนั้น แม้จะอยู่บนที่สูง แต่อุณหภูมิก็เคยอุ่นอยู่นานหลายปี และปัจจุบันส่วนใหญ่จะกลายเป็นน้ำแข็งเกือบตลอดปี

ลองดูทัวร์ไฮแลนด์ชมภูเขาไฟโฮลูเฮิร์นและปล่องอาสก์ยา จากทะเลสาบมิวาทน์ เพื่อประสบการณ์ชมวิวที่น่าทึ่ง

---

• ดูเพิ่มเติม: 30 บ่อน้ำพุร้อนและสระน้ำความร้อนใต้พิภพที่ดีที่สุดในไอซ์แลนด์

---

2. คราฟลา: ภูเขาไฟทะเลสาบปล่องน้ำเย็น

ภูเขาไฟคราฟลา (Krafla) เป็นภูเขาไฟที่ยังคงปะทุอย่างต่อเนื่องในไอซ์แลนด์ตอนเหนือ โดยมีการปะทุถึง 29 ครั้งนับตั้งแต่มีการตั้งถิ่นฐาน 9 ครั้งของการปะทุนั้นเกิดขึ้นระหว่างปี 1975 ถึง 1984 นอกจากนี้ยังมีชื่อเสียงในเรื่องทะเลสาบปล่องภูเขาไฟที่เรียกว่าวีติ (Viti)

ความแตกต่างหลักระหว่างสองแห่งนี้คือ วีติในคราฟลาเป็นทะเลสาบน้ำเย็น (มีสีฟ้าอมเขียวสวยงาม) ขณะที่วีติในอาสก์ยาเป็นทะเลสาบที่อุ่นจากความร้อนใต้พิภพในช่วงฤดูร้อน

ภูเขาไฟคราฟลาเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมในพื้นที่ทะเลสาบมิวาทน์ และมีทัวร์มากมายที่แวะชมเพราะอยู่ใกล้กับพื้นที่น้ำพุร้อนนามาฟยาลล์ (Namafjall Geothermal Area) ภูเขาไฟนี้สูง 818 เมตร ลึก 2 กิโลเมตร และปล่องภูเขาไฟมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 10 กิโลเมตร 

1. ฮแวร์ฟยาลล์: ภูเขาไฟง่ายต่อการไฮกิ้งวนรอบ

ภูเขาไฟยอดนิยมอีกแห่งในไอซ์แลนด์ตอนเหนือคือฮแวร์ฟยาลล์ หรือฮแวร์เฟลล์ (Hverfjall/Hverfell) ทั้งสองชื่อใช้ได้ ภูเขาไฟแห่งนี้ไม่ได้ปะทุมาประมาณ 4,500 ปีแล้ว แม้จะอยู่ในพื้นที่ที่มีภูเขาไฟปะทุอยู่รอบ ๆ

ภูเขาไฟฮแวร์ฟยาลล์ เป็นที่ชื่นชอบเพราะเดินขึ้นง่าย ปล่องภูเขาไฟเข้าถึงได้สะดวกจากถนนวงแหวน (Ring Road) และมีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียง 1 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินรอบปากปล่องประมาณ 1 ชั่วโมง และตั้งอยู่ติดกับทะเลสาบมิวาทน์

เราแนะนำทัวร์ไฮกิ้งชมพระอาทิตย์ขึ้นที่ภูเขาไฟฮแวร์ฟยาลล์ พร้อมรถรับส่งจากทะเลสาบมิวาทน์ เพื่อประสบการณ์ที่น่าจดจำ

การปะทุของภูเขาไฟที่สำคัญในไอซ์แลนด์

นี่คือการปะทุของภูเขาไฟที่สำคัญในไอซ์แลนด์และผลกระทบที่มีต่อภูมิประเทศและประวัติศาสตร์ของไอซ์แลนด์

การปะทุของซุนด์ฮนูคากีการ์ปี 2023–2025 ในไอซ์แลนด์

ในเดือนธันวาคมปี 2023 เกิดการปะทุที่ซุนด์ฮนูคากีการ์ (Sundhnukagigar) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรินดาวิก (Grindavik) หลังจากเกิดแผ่นดินไหวต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ลาวาไหลเข้าใกล้เมือง สถานีไฟฟ้าสวาร์ตเซงกิ (Svartsengi Power Station) และบลูลากูนอย่างน่าหวาดเสียว แต่สุดท้ายลาวาไหลออกนอกพื้นที่ชุมชน การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 21 ธันวาคม และถือว่าเป็นสถานการณ์ที่ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้แม้ว่าจะมีพลังทำลายล้างสูงก็ตาม

เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2024 เกิดรอยแยกสองแห่งใกล้ภูเขาฮากาเฟลล์ (Mount Hagafell) ลาวาจากรอยแยกทางใต้ไหลเข้าสู่กรินดาวิก ทำลายบ้านสามหลังก่อนที่ลาวาจะหยุดไหล

การปะทุใหม่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ โดยมีรอยแยกยาว 3 กิโลเมตรทางเหนือ แม้ลาวาจะไม่ถึงกรินดาวิก แต่ได้ทำให้ท่อน้ำร้อนแตก ส่งผลให้พื้นที่ขาดน้ำร้อนเป็นเวลา 4 วัน การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 10 กุมภาพันธ์

การปะทุที่รุนแรงที่สุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 16 มีนาคม โดยมีรอยแยกยาว 3.5 กิโลเมตร ลาวาไหลลงใต้และตะวันตก มีการสร้างแนวกั้นเพื่อเบี่ยงทางลาวา แม้จะมีเหมืองถูกทำลาย การปะทุยังคงดำเนินต่อไปในระดับต่ำจนถึงวันที่ 8 พฤษภาคม

เหตุการณ์ใหม่เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม โดยลาวาพุ่งสูงถึง 50 เมตร รอยแยกขยายกว้างถึง 3.4 กิโลเมตร ก่อนที่กิจกรรมจะลดลง การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 22 มิถุนายน

เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม รอยแยกยาว 4 กิโลเมตรเปิดขึ้นในเขตฝึกซ้อมทหารสหรัฐฯ เก่า ทำให้เกิดความกังวลเรื่องกับระเบิด ลาวาไหลช้าและการปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 5 กันยายน

เกิดการปะทุโดยไม่คาดคิดเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน โดยไม่มีสัญญาณแผ่นดินไหวรุนแรง รอยแยกยาว 3 กิโลเมตรเปิดขึ้นใกล้ซุนด์ฮนูคากีการ์ ทำให้ต้องอพยพอย่างรวดเร็ว การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 9 ธันวาคม

เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2025 รอยแยกใหม่เปิดขึ้นใกล้กรินดาวิก แม้บางส่วนจะทะลุแนวกั้น แต่ลาวายังคงอยู่นอกเมือง การปะทุสิ้นสุดลงอย่างรวดเร็วในวันที่ 2 เมษายน

ล่าสุด เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2025 การปะทุครั้งที่ 12 นับตั้งแต่ปี 2021 เริ่มขึ้นทางตะวันออกเฉียงใต้ของภูเขาลิตลา-สโคกเฟลล์ (Litla-Skogfell) รอยแยกยาวสูงสุด 1,000 เมตร ลาวาไหลออกนอกพื้นที่ชุมชนก่อนจะชะลอตัว การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 5 สิงหาคม หลังจากดำเนินไปเกือบหนึ่งเดือน

คาบสมุทรเรคยาเนสยังคงมีการเคลื่อนไหวสูง และคาดว่าจะมีการปะทุอีก เจ้าหน้าที่ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและขอให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวติดตามข่าวสารและปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยเสมอ ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2026 ไม่มีการปะทุที่กำลังดำเนินอยู่บนคาบสมุทรเรคยาเนส การเข้าถึงและคำแนะนำอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา กรุณาติดตามประกาศทางการ

---

• เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการปะทุของภูเขาไฟบนคาบสมุทรเรคยาเนสในไอซ์แลนด์

---

การปะทุของภูเขาไฟลิตลี-ฮรูตูร์ปี 2023

ในเดือนกรกฎาคม 2023 เกิดการปะทุของภูเขาไฟใกล้ภูเขาลิตลี-ฮรูตูร์ (Litli-Hrutur) ถัดจากภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ (Fagradalsfjall) บนคาบสมุทรเรคยาเนส นี่เป็นการปะทุครั้งที่สามในพื้นที่นี้ในรอบสามปีติดต่อกัน โดยครั้งแรกเกิดขึ้นในปี 2021 ก่อนหน้านี้คาบสมุทรเรคยาเนสไม่ได้เกิดการปะทุมานานกว่า 800 ปี

การปะทุเริ่มขึ้นหลังจากเกิดแผ่นดินไหวต่อเนื่องเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ในพื้นที่ ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกับการปะทุในปี 2022 และ 2021

นั่นหมายความว่าคนท้องถิ่นคาดการณ์ว่าจะเกิดกิจกรรมภูเขาไฟ และเมื่อมันเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 10 กรกฎาคม ผู้คนต่างตื่นเต้นที่จะได้เห็นรอยแยกใหม่ของภูเขาไฟนี้

ในวันแรก เจ้าหน้าที่และผู้เชี่ยวชาญได้ปิดพื้นที่เพื่อประเมินสถานการณ์และเก็บข้อมูล วันถัดมา เส้นทางเดินป่าไปยังจุดปะทุของภูเขาไฟก็ถูกเปิดให้ผู้มาเยือนได้เข้าชม

การปะทุสิ้นสุดลงในวันที่ 5 สิงหาคม 2023 แต่ผลกระทบจากภูเขาไฟยังคงสามารถเห็นได้จนถึงปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่กิจกรรมภูเขาไฟครั้งสุดท้ายที่ไอซ์แลนด์จะได้พบในปี 2023

---

• ดูเพิ่มเติม: คู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับการปะทุของภูเขาไฟลิตลี-ฮรูตูร์ปี 2023

---

การปะทุของภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ปี 2022 ในไอซ์แลนด์

ภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ (Fagradalsfjall) ปะทุเป็นครั้งที่สองในวันที่ 3 สิงหาคม และกินเวลานานถึงสามสัปดาห์ การปะทุเกิดขึ้นที่หุบเขาเมราดาลีร์ (Meradalir) บนคาบสมุทรเรคยาเนส ห่างจากจุดปะทุในหุบเขาเกลดิงการ์ดาลูร์ (Geldingardalur) ในปี 2021 ประมาณ 1 กิโลเมตร

แนวรอยแยกของการปะทุมีความยาวกว่า 300 เมตร โดยในช่วงเริ่มต้นมีลาวาไหลอย่างต่อเนื่อง 20-50 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ตามรายงานของสำนักงานอุตุนิยมวิทยาไอซ์แลนด์

ในช่วงหลายสัปดาห์ก่อนการปะทุ มีการเคลื่อนไหวของเปลือกโลกอย่างมีนัยสำคัญบนคาบสมุทรเรคยาเนส โดยแผ่นดินไหวบางครั้งมีขนาดสูงถึง 5.2 ตามมาตราริกเตอร์ และสามารถรับรู้ได้ถึงในเรคยาวิก

ในวันที่ 3 สิงหาคม ลาวาได้ปะทุขึ้นสู่ผิวดินเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การปะทุครั้งก่อนสิ้นสุดลงในเดือนกันยายน 2021

---

• อ่านคู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับการปะทุของภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ปี 2022

---

อย่างที่คาดไว้จากปรากฏการณ์ธรรมชาติแบบนี้ นักท่องเที่ยวจำนวนมากต่างหลั่งไหลไปชมจุดปะทุด้วยตาตัวเอง ปัจจุบัน แม้การปะทุจะสิ้นสุดลงแล้ว แต่พื้นที่ดังกล่าวได้กลายเป็นลานลาวาแข็งสีดำที่น่าทึ่ง หากคุณต้องการชมร่องรอยหลังการปะทุของภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ สามารถจองทริปเดินป่าหนึ่งวันไปยังภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ได้

การเดินทางไปยังภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ต้องเดินป่าประมาณสองชั่วโมง (ไป-กลับ) ดังนั้นควรสวมรองเท้าเดินป่าที่ดีและเสื้อผ้าอุ่น ๆ เพราะบริเวณนี้ลมแรง แม้อากาศในไอซ์แลนด์จะดีตอนออกเดินทาง แต่สภาพอากาศอาจเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

การปะทุของภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ในปี 2021 ในไอซ์แลนด์

ในปี 2021 ไอซ์แลนด์ได้ประสบกับการปะทุอันยิ่งใหญ่บนคาบสมุทรเรคยาเนส ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เชื่อมต่อระหว่างเรคยาวิกกับสนามบินนานาชาติเคฟลาวิก (Keflavik International Airport)

ในช่วงหลายสัปดาห์ก่อนการปะทุ มีแผ่นดินไหวหลายหมื่นครั้งเขย่ากรุงเรคยาวิกและพื้นที่โดยรอบ ซึ่งโดยปกติถือเป็นสัญญาณเตือนของกิจกรรมภูเขาไฟที่ใกล้จะเกิดขึ้น

เวลา 21.30 น. ของวันที่ 19 มีนาคม 2021 รอยแยกขนาดใหญ่ได้เปิดขึ้นในหุบเขาเกลดิงกาดาลูร์ (Geldingadalur) ที่ภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์โดยมีความยาว 700 เมตร และครอบคลุมพื้นที่ 1 ตารางกิโลเมตร 

แม้จะอยู่ใกล้เมืองหลวง แต่ภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ตั้งอยู่ในหุบเขาที่มีภูเขาล้อมรอบและห่างไกลจากชุมชนหรือโครงสร้างพื้นฐาน จึงแทบไม่มีผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของคนท้องถิ่น

ภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์เป็นภูเขาไฟแบบเอฟฟิวซีฟ (effusive) มากกว่าการปะทุแบบระเบิด กล่าวคือ ลาวาจะไหลซึมและพุ่งออกมาจากพื้นดิน แทนที่จะระเบิดเป็นเถ้าถ่าน ไฟ และหิน

แน่นอนว่าเมื่อภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ปะทุขึ้น ทุกคนต่างอยากไปเห็นด้วยตาตัวเอง แม้การปะทุจะเกิดขึ้นบ่อยในไอซ์แลนด์ แต่ก็ไม่ค่อยเกิดใกล้เมืองหลวงนัก

ขณะนี้คุณสามารถสัมผัสพื้นที่ดังกล่าวได้ผ่านทัวร์คอมโบ 12 ชั่วโมงเที่ยวภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์และสกายลากูนจากเรคยาวิก

นับตั้งแต่รอยแยกแรกเปิดขึ้น จุดปะทุหลักของภูเขาไฟฟากราดาลสฟยาลล์ได้รวมตัวกันกลายเป็นปล่องขนาดใหญ่เพียงหนึ่งเดียว เมื่อเวลาผ่านไปก็มีรอยแยกใหม่ ๆ เปิดขึ้นรอบ ๆ แสดงให้เห็นถึงความผันผวนและความไม่แน่นอนของพลังภูเขาไฟใต้พิภพ

ลาวาแข็งตัวและกลายเป็นสีดำหลังการปะทุสิ้นสุดลงในเดือนกันยายน 2021 แต่ใต้ผิวยังคงร้อนแดงอยู่ หากต้องการเรียนรู้เพิ่มเติม ลองอ่านคู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับการปะทุของฟากราดาลสฟยาลล์ปี 2021

การปะทุของลากิในปี 1784

กลุ่มเถ้าถ่านจากการปะทุของภูเขาไฟลากิ (Laki) แผ่ขยายไปทั่วทวีปยุโรป ก่อให้เกิดหมอกหนาทึบที่ทำให้ท่าเรือต้องปิดตัว เกิดปัญหาขาดแคลนอาหาร และอากาศร้อนจัดจนอาหารส่วนใหญ่เน่าเสีย นอกจากนี้ยังเป็นพิษต่อผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง สหราชอาณาจักรสูญเสียประชากรราว 20,000 คนจากมลพิษที่เกิดจากการปะทุครั้งนี้

ผลกระทบยิ่งรุนแรงกว่านั้นในฝรั่งเศส โดยการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศที่เกิดขึ้นทำให้เกิดทุพภิกขภัยรุนแรง จนการปะทุของลากิในปี 1784 มักถูกมองว่าเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การปฏิวัติฝรั่งเศส

ในอียิปต์ การปะทุทำให้อุณหภูมิลดลง ฝนไม่ตก แม่น้ำไนล์แห้งขอด และสูญเสียประชากรไปถึงหนึ่งในหก ตามที่แสดงในงานวิจัยปี 2006

โดยรวมแล้ว ภูเขาไฟลากิก่อให้เกิดทุพภิกขภัยและปัญหาสภาพอากาศอย่างกว้างขวาง และอาจมีส่วนทำให้มีผู้เสียชีวิตนับล้าน แม้จำนวนที่แน่ชัดยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่

การปะทุของเฮมาเอย์ หมู่เกาะเวสต์แมน ในปี 1973

หมู่เกาะเวสต์แมน (Westman Islands) เป็นหมู่เกาะภูเขาไฟ โดยมีเฮมาเอย์ (Heimaey) เป็นเกาะเดียวที่มีผู้อยู่อาศัย ขณะเกิดการปะทุ มีประชากรอาศัยอยู่ราว 5,200 คน

ในช่วงเช้ามืดของวันที่ 22 มกราคม 1973 รอยแยกได้เปิดขึ้นที่ขอบเมืองและลากยาวผ่านใจกลางเมือง ทำลายถนนและกลืนบ้านเรือนหลายร้อยหลังด้วยลาวาที่ไหลบ่า

แม้จะเกิดขึ้นกลางดึกในฤดูหนาว แต่การอพยพของชาวเกาะเป็นไปอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เมื่อประชากรปลอดภัยบนแผ่นดินใหญ่ ทีมกู้ภัยของไอซ์แลนด์ร่วมกับทหารสหรัฐฯ ที่ประจำการในประเทศได้ช่วยกันลดความเสียหาย

โดยการสูบน้ำทะเลราดลาวาอย่างต่อเนื่อง พวกเขาสามารถเบี่ยงเบนลาวาออกจากบ้านเรือนจำนวนมาก ชะลอการไหลของลาวาและป้องกันไม่ให้ปิดท่าเรือ ซึ่งหากเกิดขึ้นจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของเกาะอย่างถาวร

แม้บ้านเรือนเกือบ 400 หลังถูกทำลายและโครงสร้างพื้นฐานของเกาะได้รับความเสียหายอย่างหนัก แต่มีผู้เสียชีวิตเพียงหนึ่งรายจากการปะทุของเฮมาเอย์

ปัจจุบัน เมืองนี้ได้รับการฟื้นฟูและกลายเป็นศูนย์กลางสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสประสบการณ์กับทัวร์ชมวาฬหรือพัฟฟิน หรือเรียนรู้ประวัติศาสตร์การปะทุของเกาะ คุณสามารถเลือกที่พักดี ๆ ในหมู่เกาะเวสต์แมน เพื่อเพลิดเพลินกับทุกสิ่งที่เกาะแห่งนี้มีให้

ภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ปะทุบ่อยแค่ไหน?

การปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์เกิดขึ้นค่อนข้างสม่ำเสมอแต่คาดเดาไม่ได้ โดยเฉลี่ยแล้วในประวัติศาสตร์ ไอซ์แลนด์จะมีการปะทุทุก ๆ ไม่กี่ปี แต่บางช่วงก็เกิดถี่หรือเงียบไปนาน ตั้งแต่ปี 2021 คาบสมุทรเรคยาเนสมีการปะทุถี่กว่าค่าเฉลี่ยในศตวรรษที่ 20 อย่างมาก

ก่อนภูเขาไฟลิตลี-ฮรูตูร์และฟากราดาลสฟยาลล์ การปะทุที่เป็นที่รู้จักล่าสุดของไอซ์แลนด์คือภูเขาไฟโฮลูเฮิร์น (Holuhraun) ในไฮแลนด์ (Highlands) เมื่อปี 2014

ภูเขาไฟกริมสวอตน์ (Grimsvotn) มีการปะทุสั้น ๆ ในปี 2011 และที่โด่งดังคือภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุล (Eyjafjallajokull) ที่สร้างความปั่นป่วนด้านการเดินทางในปี 2010

ที่ใช้คำว่า "ที่รู้จัก" เพราะมีเหตุการณ์ภูเขาไฟใต้ธารน้ำแข็งที่สงสัยว่าเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ แต่ไม่ได้ทะลุผิวน้ำแข็ง เช่น กิจกรรมที่คัทลา (Katla) ในปี 2017 และเหตุการณ์ใต้ธารน้ำแข็งที่ฮามารินน์ (Hamarinn) ในปี 2011

---

• ดูเพิ่มเติม: 15 ภาพถ่ายสุดตื่นตาของภูเขาไฟโฮลูเฮิร์น

---

ภูเขาไฟในไอซ์แลนด์อันตรายแค่ไหน?

แม้การพยากรณ์และการรับมือกับการปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์จะพัฒนาขึ้นมากแล้ว แต่ก็ยังมีอันตรายบางอย่างที่นักท่องเที่ยวควรระวังหากเกิดการปะทุ:

• หากเกิดการปะทุระหว่างที่คุณอยู่ในไอซ์แลนด์ ควรระวังทิศทางลม เพราะแม้แต่การปะทุในไฮแลนด์ก็อาจส่งผลต่อคุณภาพอากาศในเรคยาวิกได้หากลมพัดมาในทิศทางนั้น ซึ่งอาจทำให้เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีปัญหาทางเดินหายใจได้รับผลกระทบ

• แนะนำให้ผู้คนอยู่ในบ้านและปิดหน้าต่างเมื่อระดับสารพิษในอากาศสูง คุณสามารถตรวจสอบคำเตือนเกี่ยวกับการปะทุและคุณภาพอากาศได้ที่เว็บไซต์พยากรณ์อากาศไอซ์แลนด์ และติดตามประกาศจากทางการเกี่ยวกับการเดินทางและการปิดถนน

อันตรายถึงชีวิตจากภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ที่ราบทรายดำสเคดาราร์ซานดูร์ใกล้อุทยานแห่งชาติสกัฟตาเฟลล์ เกิดจากน้ำท่วมธารน้ำแข็งจากธารน้ำแข็งวัทนาโจกุล

ปัจจุบัน ภัยคุกคามต่อชีวิตมนุษย์จากการปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ถือว่าน้อยมาก สถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวทั่วประเทศสามารถทำนายการปะทุได้อย่างแม่นยำ หากภูเขาไฟสำคัญอย่างคัทลาหรืออาสก์ยา มีสัญญาณผิดปกติ พื้นที่เหล่านั้นจะถูกปิดและเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

เมืองส่วนใหญ่อยู่ห่างจากภูเขาไฟที่ยังคุกรุ่น ซึ่งเป็นผลจากวิจารณญาณของผู้ตั้งถิ่นฐานยุคแรก ตัวอย่างเช่น ชายฝั่งทางใต้ (South Coast) ของไอซ์แลนด์มีเมืองและหมู่บ้านน้อยมาก เพราะภูเขาไฟคัทลาและเอยาฟยาลลาโจกุลอยู่ใกล้ ๆ

เนื่องจากยอดเขาทั้งสองนี้อยู่ใต้ธารน้ำแข็ง การปะทุจึงอาจทำให้เกิดน้ำท่วมธารน้ำแข็งขนาดมหึมาที่กวาดล้างทุกอย่างระหว่างภูเขากับทะเล ทำให้พื้นที่ทางใต้ส่วนใหญ่กลายเป็นทะเลทรายทรายดำ

อันตรายจากน้ำท่วมธารน้ำแข็ง (Jokulhlaup)

ซากสะพานเหล็กที่ถูกน้ำท่วมธารน้ำแข็งทำลายเมื่อปี 1996 โดยมีอุทยานแห่งชาติสกัฟตาเฟลล์อยู่เบื้องหลัง

น้ำท่วมธารน้ำแข็ง (หรือที่เรียกว่า “jokulhlaup” ทั้งในภาษาไอซ์แลนด์และอังกฤษ) ยังคงเป็นหนึ่งในอันตรายที่ร้ายแรงที่สุดของภูเขาไฟไอซ์แลนด์ เพราะคาดเดาไม่ได้ การปะทุใต้ธารน้ำแข็งอาจเกิดขึ้นโดยไม่มีใครรู้ตัว และน้ำท่วมฉับพลันก็อาจเกิดขึ้นได้โดยไม่มีสัญญาณเตือน

วิทยาศาสตร์ก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง ทำให้ผู้เชี่ยวชาญสามารถเฝ้าระวังและรับมือกับ jokulhlaup ได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ตัวอย่างเช่น ในเดือนกรกฎาคม 2024 น้ำท่วมธารน้ำแข็งจากธารน้ำแข็งมิร์ดาลสโจกุล (Myrdalsjokull) ได้ทำลายถนนวงแหวน (Ring Road) ของไอซ์แลนด์บางส่วน แต่ด้วยการซ่อมแซมอย่างรวดเร็ว ถนนก็กลับมาใช้งานได้ภายในสองวัน

เหตุการณ์นี้เป็นเครื่องเตือนใจว่านักท่องเที่ยวไม่ควรขับรถบนถนนที่ปิด แม้ในฤดูร้อนที่ดูเหมือนไม่มีอันตราย เพราะสภาพอากาศอาจเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว และการปิดถนนมีไว้เพื่อความปลอดภัย

แม้ภูเขาไฟส่วนใหญ่จะอยู่ห่างจากชุมชน แต่เหตุการณ์ไม่คาดคิดก็ยังอาจเกิดขึ้นได้ และเมื่อเกิดขึ้น มาตรการฉุกเฉินของไอซ์แลนด์ก็มีประสิทธิภาพสูง เช่น การอพยพหลังการปะทุของเฮมาเอย์ในหมู่เกาะเวสต์แมน ปี 1973

ผลกระทบในวงกว้างของการปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

แม้ภัยต่อชีวิตมนุษย์จากการปะทุในไอซ์แลนด์จะต่ำมาก แต่ผลกระทบในวงกว้างอาจรุนแรง การปะทุในไอซ์แลนด์เป็นเหตุการณ์ระดับโลกที่อาจส่งผลกระทบอย่างมาก แม้จะอยู่ห่างออกไปหลายร้อยไมล์

ธาตุต่าง ๆ ที่ถูกนำขึ้นมาจากใต้พิภพในระหว่างการปะทุอาจเป็นพิษต่อพืชผลและปศุสัตว์ ส่งผลกระทบต่อผู้ที่ทำมาหากินกับผืนดิน

ภูเขาไฟโฮลูเฮิร์นถูกกล่าวโทษว่าเป็นสาเหตุการตายหมู่ของแกะหลายพันตัวทั่วประเทศในปี 2015 ซึ่งส่งผลกระทบต่อเกษตรกรไอซ์แลนด์อย่างรุนแรง

กลุ่มเถ้าถ่านที่เกิดจากภูเขาไฟไอซ์แลนด์ยังสร้างความเสียหายได้มาก เมื่อภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุลปะทุในปี 2010 เที่ยวบินทั่วยุโรปต้องหยุดชะงัก ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างเห็นได้ชัด

อย่างไรก็ตาม นี่ถือเป็นผลกระทบเล็กน้อยเมื่อเทียบกับกลุ่มเถ้าถ่านในอดีต

การปะทุที่รุนแรงที่สุดของไอซ์แลนด์คือครั้งไหน?

การปะทุที่สร้างความเสียหายต่อชีวิตมนุษย์มากที่สุดในไอซ์แลนด์คือการปะทุของภูเขาไฟลากิในปี 1783-1784 ที่กล่าวถึงข้างต้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศและเกือบทำให้ประเทศไอซ์แลนด์ล่มสลาย

ด้วยปริมาณเถ้าถ่านมหาศาล พืชผลทั่วประเทศกลายเป็นพิษและกินไม่ได้ แม่น้ำถูกปนเปื้อน มีปศุสัตว์ตายไปครึ่งหนึ่ง และชาวไอซ์แลนด์หนึ่งในสามเสียชีวิตจากทุพภิกขภัยที่เกิดขึ้น ซึ่งเรียกว่า "ความทุกข์ยากจากหมอก" หรือ "móðuharðindin" ในภาษาไอซ์แลนด์

ในทศวรรษต่อมา ชาวไอซ์แลนด์อีกหนึ่งในสามอพยพออกนอกประเทศ ส่วนใหญ่ไปอเมริกาเหนือเพื่อแสวงหาชีวิตใหม่ที่รุ่งเรืองไกลจากเกาะที่ดูเหมือนจะล่มสลาย

ไอซ์แลนด์ใช้ประโยชน์จากภูเขาไฟอย่างไร?

แม้ภัยคุกคามจากการปะทุและความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจะเป็นสิ่งที่อยู่ในจิตใจของชาวไอซ์แลนด์เสมอ แต่ประเทศนี้คงไม่เป็นอย่างทุกวันนี้หากไม่มีระบบภูเขาไฟและพลังงานความร้อนใต้พิภพ

พลังงานความร้อนใต้พิภพจากภูเขาไฟไอซ์แลนด์

เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานของไอซ์แลนด์ส่วนใหญ่พึ่งพาพลังงานความร้อนใต้พิภพ น้ำร้อนส่วนใหญ่ของประเทศถูกสูบขึ้นมาจากใต้ดินโดยตรงไปยังก๊อกน้ำและเครื่องทำความร้อนในบ้าน ทำให้ค่าใช้จ่ายถูกและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ผัก ผลไม้ และสมุนไพรสามารถปลูกได้ตลอดปีในโรงเรือนที่ให้ความร้อน ทำให้มีผลผลิตสดใหม่แม้ในฤดูหนาว

ไอซ์แลนด์ยังผลิตไฟฟ้าประมาณ 30% จากโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพ ส่วนที่เหลือเป็นพลังน้ำ ทำให้ไอซ์แลนด์เป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่ใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนเกือบทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ศักยภาพของภูเขาไฟไอซ์แลนด์ไม่ได้ถูกใช้เพื่อสิ่งดีเสมอไป อุตสาหกรรมหนัก โดยเฉพาะการถลุงอะลูมิเนียม กำลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อบริษัทต่างชาติมองเห็นศักยภาพของแหล่งพลังงานร้อนมหาศาลนี้

การท่องเที่ยวภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

หลายคนเชื่อว่าการปะทุของภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุลในปี 2010 เป็นจุดเริ่มต้นของการเติบโตอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในไอซ์แลนด์ แม้จะสร้างความปั่นป่วนให้กับอุตสาหกรรมการบินในขณะนั้น

ชื่อภูเขาไฟที่ออกเสียงยากนี้กลายเป็นที่พูดถึงของผู้ประกาศข่าวทั่วโลก ขณะเดียวกันผู้คนหลายล้านคนก็ได้เห็นภาพความงดงาม ดิบ และน่าตื่นตาของประเทศนี้ จนเกิดแรงบันดาลใจอยากมาเยือนด้วยตนเอง

จึงไม่แปลกที่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะเน้นการสำรวจภูเขาไฟและพื้นที่ภูเขาไฟ ซึ่งมีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ

ทัวร์ผจญภัยภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ทัวร์บางรายการ เช่น ทัวร์ 4x4 ไปยังปล่องอาสก์ยาและปล่องวิติ จะพาคุณไปชมปล่องภูเขาไฟทางตอนเหนือของไอซ์แลนด์ พร้อมเรียนรู้กระบวนการที่เกิดขึ้นระหว่างการปะทุ

ขณะที่ทัวร์เครื่องบิน 1 ชั่วโมง จะพาคุณชมปล่องกริมสวอตน์ใต้ธารน้ำแข็งวัทนาโจกุลจากมุมสูงที่หาชมไม่ได้จากที่อื่น

ทัวร์ที่เข้าไปในภูเขาไฟ (อินไซด์ดิโวลเคโน)

ทัวร์เข้าไปในภูเขาไฟธรีฮนูคากีกูร์ (Thrihnukagigur) จะพาคุณลงลิฟต์ไปยังห้องแมกมาขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยสีสันของภูเขาไฟที่สงบแล้ว ซึ่งเป็นโอกาสหายากมาก เพราะภูเขาไฟส่วนใหญ่ไม่เย็นตัวในลักษณะที่ทำให้เข้าไปชมได้ ถือเป็นประสบการณ์ครั้งหนึ่งในชีวิต

ทัวร์ส่วนใหญ่ในไอซ์แลนด์มักเกี่ยวข้องกับภูเขาไฟ เพราะประเทศนี้มีภูเขาไฟมากมายจนหลีกเลี่ยงไม่ได้ ตัวอย่างเช่น ทัวร์คาบสมุทรสไนแฟลซเนส ทุกทัวร์จะอยู่ใต้เงาของภูเขาไฟสไนเฟลล์สโจกุลอันยิ่งใหญ่

ในทัวร์รอบทะเลสาบมิวาทน์ คุณจะได้เห็นส่วนหนึ่งของระบบภูเขาไฟคราฟลา และทัวร์เดินป่าในไฮแลนด์ ก็จะพาคุณสัมผัสภูเขาไฟอีกมากมาย

ทัวร์เดินป่าฟิมม์วอร์ดูฮาล 12 ชั่วโมง จะพาคุณเดินผ่านลาวาที่เกิดจากการปะทุครั้งล่าสุดของภูเขาไฟเอยาฟยาลลาโจกุล ที่นี่คุณจะได้พบกับปล่องภูเขาไฟใหม่ล่าสุดสองแห่งของไอซ์แลนด์ คือ ปล่องมักนิ (Magni) และปล่องโมดิ (Modi)

กล้องถ่ายทอดสดภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

คุณสามารถชมถ่ายทอดสดภูเขาไฟบางลูกของไอซ์แลนด์ได้ทางออนไลน์จากที่บ้านของคุณเอง บางกล้องอาจยังไม่เปิดให้ชมสดในขณะนี้ แต่กล้องที่สามารถชมได้มีดังนี้:

• วิวปล่องซุนด์ฮนูคากีการ์จากภูเขาธอร์บียอร์น

• วิวไปยังภูเขาไฟฮากาเฟลล์จากเมืองกรินดาวิก

• วิวเหนือบลูลากูนจากโรงไฟฟ้าสวาร์ตเซงกิ

• วิวจากเมืองโวการ์ไปยังกรินดาวิกและภูเขาไฟซุนด์ฮนูคากีการ์

• วิวจากโวกาสตาปิไปยังกรินดาวิกและภูเขาไฟซุนด์ฮนูคากีการ์

---

• ดูเพิ่มเติม: ถ่ายทอดสดการปะทุของภูเขาไฟใกล้กรินดาวิก ไอซ์แลนด์

---

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ด้านล่างนี้คือคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ตอนนี้เดินทางไปไอซ์แลนด์ปลอดภัยจากเหตุภูเขาไฟไหม?

ปลอดภัย ไอซ์แลนด์มีการเฝ้าระวังกิจกรรมภูเขาไฟอย่างใกล้ชิด และพื้นที่ที่มีอันตรายจะถูกปิดเพื่อความปลอดภัยของผู้มาเยือนเสมอ ควรตรวจสอบประกาศล่าสุดก่อนวางแผนไปยังจุดปะทุ

บลูลากูนปลอดภัยจากภูเขาไฟหรือไม่?

บลูลากูนยังคงเปิดให้บริการ แต่การปะทุบนคาบสมุทรเรคยาเนสบางครั้งอาจทำให้ต้องปิดชั่วคราว ทางการจะประเมินความเสี่ยงทุกวันและอาจปิดสถานที่เพื่อความปลอดภัยหากกิจกรรมภูเขาไฟเพิ่มขึ้น

ภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ปะทุบ่อยแค่ไหน?

โดยเฉลี่ยในประวัติศาสตร์ การปะทุจะเกิดขึ้นทุก ๆ ไม่กี่ปี ตั้งแต่ปี 2021 กิจกรรมบนคาบสมุทรเรคยาเนสถี่กว่าปกติ

สามารถไปเยี่ยมชมภูเขาไฟที่ยังปะทุอยู่ในไอซ์แลนด์ได้หรือไม่?

ได้ มีทัวร์นำเที่ยวที่พาไปชมลาวาใหม่และบางครั้งก็สามารถชมการปะทุได้อย่างปลอดภัยเมื่อเงื่อนไขเอื้ออำนวย การเข้าถึงจะถูกควบคุมอย่างเข้มงวดและอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

ทางการแจ้งเตือนเกี่ยวกับการปะทุอย่างไร?

สำนักงานอุตุนิยมวิทยาไอซ์แลนด์จะเฝ้าระวังกิจกรรมภูเขาไฟและออกประกาศเตือนหากมีแนวโน้มจะปะทุ หน่วยป้องกันภัยพลเรือนจะปิดถนนหรือพื้นที่และแจ้งคำแนะนำเมื่อจำเป็น

เที่ยวบินได้รับผลกระทบจากการปะทุของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์หรือไม่?

การปะทุอาจส่งผลต่อเที่ยวบิน แต่ส่วนใหญ่จะกระทบเล็กน้อย เว้นแต่จะมีเถ้าถ่านจำนวนมากเหมือนตอนเอยาฟยาลลาโจุกลในปี 2010 เหตุการณ์ล่าสุดบนคาบสมุทรเรคยาเนสแทบไม่มีผลต่อการบิน

อนาคตของภูเขาไฟในไอซ์แลนด์

ภูเขาไฟของไอซ์แลนด์ยังคงคุกรุ่น โดยเฉพาะบนคาบสมุทรเรคยาเนส หลังจากเงียบสงบมาราว 800 ปี พื้นที่นี้ได้เข้าสู่ยุคใหม่ของการปะทุที่อาจดำเนินต่อไปอีกหลายสิบปี

นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสปรากฏการณ์ธรรมชาติอันน่าทึ่งนี้ได้โดยตรงผ่านทัวร์ภูเขาไฟ ซึ่งมีเพิ่มขึ้นทุกปี เปิดโอกาสให้สำรวจลาวาใหม่และเรียนรู้ธรณีวิทยาที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาของเกาะแห่งนี้อย่างปลอดภัยและมีไกด์นำทาง

การท่องเที่ยวภูเขาไฟในไอซ์แลนด์ถือเป็นหนึ่งในประสบการณ์ที่น่าจดจำที่สุดของประเทศ หากคุณเคยสำรวจภูเขาไฟในไอซ์แลนด์มาก่อน ประสบการณ์ไหนที่คุณประทับใจที่สุด? แบ่งปันกับเราในคอมเมนต์ด้านล่าง